สเจ โจเทติปิ ติฏฺฐติปิ เอกาย โจทนาย เทฺว ฐานานิ หาเปตพฺพานิ ตตฺถ โย เอกทิวสเมว ปุนปฺปุนํ คนฺตฺวา ฉกฺขตฺตุํ โจเทติ สกึเยว วา คนฺตฺวา อตฺโถ เม อาวุโส จีวเรนาติ ฉกฺขตฺตุํ วทติ ตถา เอกทิวสเมว ปุนปฺปุนํ คนฺตฺวา ทฺวาทสกฺขตฺตุํ ติฏฺฐติ สกึเยว วา คนฺตฺวา ตตฺร ตตฺร ฐาเน ติฏฺฐติ โสปิ สพฺพโจทนาโย สพฺพฏฺฐานานิ จ ภญฺชติ ฯ โก ปน วาโท นานาทิวเสสุ เอวํ กโรนฺตสฺสาติ เอวเมตฺถ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ ยตสฺส จีวรเจตาปนํ อาภฏนฺติ ยโต ราชโต วา ราชโภคฺคโต วา อสฺส ภิกฺขุโน จีวรเจตาปนํ อานีตํ ฯ ยตฺราสฺสาติปิ ปาโฐ ฯ อยเมวตฺโถ ฯ ยตฺถสฺสาติปิ ปฐนฺติ ยสฺมึ ฐาเน อสฺส จีวรเจตาปนํ เปสิตนฺติ จ อตฺถํ กเถนฺติ ฯ พฺยญฺชนํ ปน น สเมติ ฯ ตฺตถาติ อสฺส รญฺโญ วา ราชโภคฺคสฺส วา สนฺติเก ฯ สมีปตฺเถ หิ อิทํ ภุมฺมวจนํ ฯ น ตํ ตสฺส ภิกฺขุโน กิญฺจิ อตฺถํ อนุโภตีติ ตํ จีวรเจตาปนํ ตสฺส ภิกฺขุโน กิญฺจิ อปฺปมตฺตกํปิ กมฺมํ น นิปฺผาเทติ ฯ ยุญฺชนฺตายสฺมนฺโต สกนฺติ อายสฺมนฺโต อตฺตโน สนฺตกํ ธนํ ยุญฺชนฺตุ เอตํ ปาปุณนฺตุ ฯ มา โว สกํ วินสฺสาติ ตุมฺหากํ สนฺตกํ มา วินสฺสตุ โย ปน เนว สามํ คจฺฉติ น ทูตํ ปาเหติ ๑- วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ ฯ

กึ ปน สพฺพกปฺปิยการเกสุ เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ น ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ อยํ หิ กปฺปิยการโก นาม สงฺเขปโต ทุวิโธ

ตตฺถ นิทฺทิฏฺโฐ ทุวิโธ ภิกฺขุนา นิทฺทิฏฺโฐ ทูเตน นิทฺทิฏฺโฐติ ฯ อนิทฺทิฏฺโฐปิ ทุวิโธ มุขเววฏิกกปฺปิยการโก ปรมฺมุขกปฺปิยการโกติ ฯ เตสุ ภิกฺขุนา นิทฺทิฏฺโฐ สมฺมุขาสมฺมุขวเสน จตุพฺพิโธ โหติ ฯ ตถา ทูเตน นิทฺทิฏฺโฐติ ฯ กถํ ฯ อิเธกจฺโจ ภิกฺขุสฺส จีวรตฺถาย ทูเตน อกปฺปิยวตฺถุํ ปหิณาติ ฯ ทูโต ตํ ภิกฺขุํ อุปสงฺกมิตฺวา อิทํ ภนฺเต อิตฺถนฺนาเมน ตุมฺหากํ จีวรตฺถาย ปหิตํ คณหาถ นนฺติ วทติ ฯ ภิกฺขุ นยิทํ กปฺปตีติ ปฏิกฺขิปติ ฯ ทูโต อตฺถิ ปน เต ภนฺเต เวยฺยาวจฺจกโรติ ปุจฺฉติ ฯ ปุญฺญตฺถิเกหิ จ อุปาสเกหิ ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจํ กโรถาติ อาณตฺตา วา ภิกฺขูนํ วา สนฺทิฏฺฐา สมฺภตฺตา เกจิ เวยฺยาวจฺจกรา โหนฺติ ฯ เตสํ อญฺญตโร ตสฺมึ ขเณ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก นิสินฺโน โหติ ฯ ภิกฺขุ ตํ นิทฺทิสติ อยํ ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจกโรติ ฯ ทูโต ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา เถรสฺส จีวรํ กีณิตฺวา เทหีติ คจฺฉติ ฯ อยํ ภิกฺขุนา สมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ฯ โน เจ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก นิสินฺโน โหติ อปิจ โข ภิกฺขุ นิทฺทิสติ อสุกสฺมึ นาม คาเม อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจกโรติ ฯ โส ทูโต คนฺตฺวา ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา เถรสฺส จีวรํ กีณิตฺวา ทเทยฺยาสีติ อาคนฺตฺวา ภิกฺขุสฺส อาโรเจตฺวา คจฺฉติ ฯ อยเมโก ภิกฺขุนา อสมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ฯ นเหว โข ปน โส ทูโต อตฺตนา อาคนฺตฺวา อาโรเจติ อปิจ โข อญฺญํ ปหิณาติ ทินฺนํ มยา ภนฺเต ตสฺส หตฺเถ จีวรเจตาปนํ จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ ฯ อยํ ทุติโย ภิกฺขุนา อสมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ฯ นเหว โข อญฺญํ ปหิณาติ อปิจ โข คจฺฉนฺโตว ภิกฺขุํ วทติ อหํ ตสฺส หตฺเถ จีวรเจตาปนํ ทสฺสามิ ตุมฺเห จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ ฯ อยํ ตติโย ภิกฺขุนา อสมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐติ เอวํ เอโก สมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ตโย อสมฺมุขนิทฺทิฏฺฐาติ อิเม จตฺตาโร ภิกฺขุนา นิทฺทิฏฺฐเวยฺยาวจฺจกรา นาม ฯ เอเตสุ อิมสฺมึ ราชสิกฺขาปเท วุตฺตนเยเนว ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ อปโร ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ทูเตน ปุจฺฉิโต นตฺถิตาย วา อวิจาเรตุกามตาย วา นตฺถมฺหากํ กปฺปิยการโกติ วทติ ฯ ตสฺมึ จ ขเณ โกจิ มนุสฺโส อาคจฺฉติ ฯ ทูโต ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา อิมสฺส หตฺถโต จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ วตฺวา คจฺฉติ ฯ อยํ ทูเตน สมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ฯ อปโร ทูโต คามํ ปวิสิตฺวา อตฺตโน อภิรุจิตสฺส ยสฺส กสฺสจิ หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา ปุริมนเยเนว อาคนฺตฺวา อาโรเจติ อญฺญํ วา ปหิณาติ อหํ อสุกสฺส นาม หตฺเถ จีวรเจตาปนํ ทสฺสามิ ตุมฺเห จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ วตฺวา วา คจฺฉติ ฯ อยํ ตติโย ทูเตน อสมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐติ เอวํ เอโก สมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ตโย อสมฺมุขนิทฺทิฏฺฐาติ อิเม จตฺตาโร ทูเตน นิทฺทิฏฺฐเวยฺยาวจฺจกรา นาม ฯ เอเตสุ เมณฺฑกสิกฺขาปเท วุตฺตนเยเนว ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ วุตฺตํ เหตํ สนฺติ ภิกฺขเว มนุสฺสา สทฺธา ปสนฺนา เต กปฺปิยการกานํ หตฺเถ หิรญฺญสุวณฺณํ อุปนิกฺขิปนฺติ อิมินา ยํ อยฺยสฺส กปฺปิยํ ตํ เทถาติ อนุชานามิ ภิกฺขเว ยํ ตโต กปฺปิยํ ตํ สาทิตุํ น เตฺววาหํ ภิกฺขเว เกนจิ ปริยาเยน ชาตรูปรชตํ สาทิตพฺพํ ปริเยสิตพฺพนฺติ วทามีติ ๑- ฯ เอตฺถ โจทนาย ปริมาณํ นตฺถิ ฯ มูลํ อสาทิยนฺเตน สหสฺสกฺขตฺตุํปิ โจทนาย วา ฐาเนน วา กปฺปิยภณฺฑํ สาทิตุํ วฏฺฏติ ฯ โน เจ เทติ อญฺญํ กปฺปิยการกํ ฐเปตฺวาปิ อาหราเปตพฺพํ ฯ สเจ อิจฺฉติ มูลสามิกานํปิ กเถตพฺพํ ฯ โน เจ อิจฺฉติ น กเถตพฺพํ ฯ อปโร ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ทูเตน ปุจฺฉิโต นตฺถมฺหากํ กปฺปิยการโกติ วทติ ฯ ตทญฺโญ สมีเป ฐิโต สุตฺวา อาหร โภ อหํ อยฺยสฺส จีวรํ เจตาเปตฺวา ทสฺสามีติ วทติ ฯ ทูโต หนฺท โภ ทเทยฺยาสีติ ตสฺส หตฺเถ ทตฺวา ภิกฺขุสฺส อนาโรเจตฺวาว คจฺฉติ ฯ อยํ มุขเววฏิกกปฺปิยการโก ฯ อปโร ภิกฺขุโน อุปฏฺฐากสส วา อญฺญสฺส วา หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา เถรสฺส จีวรํ ทเทยฺยาสีติ เอโตว ปกฺกมติ ฯ อยํ ปรมฺมุขกปฺปิยการโกติ อิเม เทฺว อนิทฺทิฏฐกปฺปิยการกา นาม ฯ เอเตสุ อญฺญาตกอปฺปวาริเตสุ วิย ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ สเจ สยเมว จีวรํ อาเนตฺวา ททนฺติ คเหตพฺพํ โน เจ น กิญฺจิ วตฺตพฺพํ ฯ เทสนามตฺตเมว เจตํ ทูเตน จีวรเจตาปนํ ปหิเณยฺยาติ ฯ สยํ อาหริตฺวาปิ ปิณฺฑปาตาทีนํ อตฺถาย ททนฺเตสุปิ เอเสว นโย ฯ น เกวลํ อตฺตโนเยว อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ ฯ สเจ โกจิ ชาตรูปรชตํ อาเนตฺวา อิทํ สงฺฆสฺส ทมฺมิ อารามํ วา กโรถ วิหารํ วา เจติยํ วา โภชนสาลาทีนํ วา อญฺญตรนฺติ วทติ อิทมฺปิ สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ ฯ ยสฺส กสฺสจิ หิ อญฺญสฺส อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉนฺตสฺส ทุกฺกฏํ โหตีติ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๓๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องพระอุปนันทศากยบุตร”