ตตฺถ ติจีวรํ อธิฏฺฐหนฺเตน รชิตฺวา กปฺปพินฺทุํ ทตฺวา ปมาณยุตฺตเมว อธิฏฺฐาตพฺพํ ฯ ตสฺส ปมาณํ อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉเทน สุคตจีวรโต อูนกํ วฏฺฏติ ฯ ลามกปริจฺเฉเทน จ สงฺฆาฏิยา จ อุตฺตราสงฺคสฺส จ ทีฆโต มุฏฺฐิปญฺจกํ ติริยโต มุฏฺฐิติกํ ปมาณํ วฏฺฏติ ฯ อนฺตรวาสโก ทีฆโต มุฏฺฐิปญฺจโก ติริยํ ทฺวิหตฺโถปิ วฏฺฏติ ฯ นิวาสเนน ปารุปเนนปิ หิ สกฺกา นาภึ ปฏิจฺฉาเทตุนฺติ ฯ วุตฺตปฺปมาณโต ปน อติเรกํ จ อูนกํ จ ปริกฺขารโจลนฺติ อธิฏฺฐาตพฺพํ ฯ ตตฺถ ยสฺมา เทฺว จีวรสฺส อธิฏฺฐานานิ กาเยน วา อธิฏฺเฐติ วาจาย วา อธิฏฺเฐตีติ วุตฺตํ ตสฺมา ปุราณสงฺฆาฏึ อิมํ สงฺฆาฏึ ปจฺจุทฺธรามีติ ปจฺจุทฺธริตฺวา นวสงฺฆาฏึ หตฺเถน คเหตฺวา วา สรีราวยเว ฐเปตฺวา วา อิมํ สงฺฆาฏึ อธิฏฺฐามีติ จิตฺเตน อาโภคํ กตฺวา กายวิการํ กโรนฺเตน กาเยน อธิฏฺฐาตพฺพา ฯ อิทํ กาเยน อธิฏฺฐานํ ฯ ตํ เยนเกนจิ สรีราวยเวน อผุสนฺตสฺส น วฏฺฏติ ฯ วาจาย อธิฏฺฐาเน ปน วจีเภทํ กตฺวา วาจาย อธิฏฺฐาตพฺพา ฯ ตตฺร ทุวิธํ อธิฏฺฐานํ ฯ สเจ หตฺถปาเส โหติ อิมํ สงฺฆาฏึ อธิฏฺฐามีติ วาจา ภินฺทิตพฺพา ฯ อถ อนฺโตคพฺเภ วา อุปริปาสาเท วา สามนฺตวิหาเร วา โหติ

เอส นโย อุตฺตราสงฺเค อนฺตรวาสเก จ ฯ นามมตฺตเมว หิ วิเสโส ฯ ตสฺมา สพฺพานิ สงฺฆาฏึ อุตฺตราสงฺคํ อนฺตรวาสกนฺติ เอวํ อตฺตโน นาเมเนว อธิฏฺฐาตพฺพานิ ฯ สเจ อธิฏฺฐหิตฺวา ฐปิตวตฺเถหิ สงฺฆาฏิอาทีนิ กโรติ นิฏฺฐิเต รชเน จ กปฺเปติ จ อิมํ ปจฺจุทฺธรามีติ ปจฺจุทฺธริตฺวา ปุน อธิฏฺฐาตพฺพานิ ฯ อธิฏฺฐิเตน ปน สทฺธึ มหนฺตตรเมว ทุติยปฏํ วา ขณฺฑํ วา สํสิพฺพนฺเตน ปุน อธิฏฺฐาตพฺพํ ฯ สเม วา ขุทฺทเก วา อธิฏฺฐานกิจฺจํ นตฺถิ ฯ ติจีวรํ ปน ปริกฺขารโจลํ อธิฏฺฐาตุํ วฏฺฏติ น วฏฺฏตีติ ฯ มหาปทุมตฺเถโร กิราห ติจีวรํ ติจีวรเมว อธิฏฺฐาตพฺพํ สเจ ปริกฺขารโจลาธิฏฺฐานํ ลเภยฺย อุทฺโทสิตสิกฺขาปเท ปริหาโร นิรตฺถโก ภเวยฺยาติ ฯ เอวํ วุตฺเต กิร อวเสสา ภิกฺขู อาหํสุ ปริกฺขารโจลํปิ ภควตา อธิฏฺฐาตพฺพนฺติ วุตฺตํ ตสฺมา วฏฺฏตีติ ฯ มหาปจฺจริยํปิ วุตฺตํ ปริกฺขารโจลํ นาม ปาเฏกฺกํ นิธานมุขเมตํ ติจีวรํ ปริกฺขารโจลนฺติ อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏตีติ ฯ อุทฺโทสิตสิกฺขาปเท ปน ติจีวรํ อธิฏฺฐหิตฺวา ปริหรนฺตสฺส ปริหาโร วุตฺโตติ ฯ อุภโตวิภงฺคภาณโก ปุณฺณวาลิกวาสี มหาติสฺสตฺเถโรปิ กิร อาห ปุพฺเพ มยํ มหาเถรานํ อสฺสุมฺหา อรญฺญวาสิโน ภิกฺขู รุกฺขสุสิราทีสุ จีวรํ ฐเปตฺวา ปธานํ ปทหนตฺถาย คจฺฉนฺติ สามนฺตวิหาเร ธมฺมสฺสวนตฺถาย คตานํ จ เนสํ สุริเย อุฏฺฐิเต สามเณรา วา ทหรภิกฺขู วา ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา คจฺฉนฺติ ตสฺมา สุขปริโภคตฺถํ ติจีวรํ ปริกฺขารโจลํ อธิฏฺฐาตุํ วฏฺฏตีติ ฯ มหาปจฺจริยํปิ วุตฺตํ ปุพฺเพ อารญฺญิกา ภิกฺขู อพทฺธสีมายํ ทุปฺปริหารนฺติ ติจีวรํ ปริกฺขารโจลเมว อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชึสูติ ฯ วสฺสิกสาฏิกา อนติริตฺตปฺปมาณา นามํ คเหตฺวา วุตฺตนเยเนว จตฺตาโร วสฺสิเก มาเส อธิฏฺฐาตพฺพา ตโต ปรํ ปจฺจุทฺธริตฺวา วิกปฺเปตพฺพา ฯ วณฺณเภทมตฺตรตฺตาปิ เจสา วฏฺฏติ ฯ เทฺว ปน น วฏฺฏนฺติ ฯ นิสีทนํ วุตฺตนเยน อธิฏฺฐาตพฺพเมว ตญฺจ โข ปมาณยุตฺตํ เอกเมว ฯ เทฺว น วฏฺฏนฺติ ฯ ปจฺจตฺถรณํปิ อธิฏฺฐาตพฺพเมว ฯ ตํ ปน มหนฺตํปิ วฏฺฏติ เอกํปิ วฏฺฏติ พหูนิปิ วฏฺฏนฺติ ฯ นีลํปิ ปีตกํปิ สทสํปิ ปุปฺผทสํปีติ สพฺพปฺปการํ วฏฺฏติ ฯ สกึ อธิฏฺฐิตํ อธิฏฺฐิตเมว โหติ ฯ กณฺฑุปฏิจฺฉาทิ ยาว อาพาโธ อตฺถิ ตาว ปมาณิกา อธิฏฺฐาตพฺพา ฯ อาพาเธ วูปสนฺเต ปจฺจุทฺธริตฺวา วิกปฺเปตพฺพา ฯ เอกาว วฏฺฏติ ฯ มุขปุญฺฉนโจลํ อธิฏฺฐาตพฺพเมว ฯ ยาว เอกํ โธวียติ ตาว อญฺญํ ปริโภคตฺถาย อิจฺฉิตพฺพนฺติ เทฺวปิ วฏฺฏนฺติ ฯ อปเร ปน เถรา นิธานมุขเมตํ พหูนิปิ วฏฺฏนฺตีติ วทนฺติ ฯ ปริกฺขารโจเล คณนา นาม นตฺถิ ยตฺตกํ อิจฺฉติ ตตฺตกํ อธิฏฺฐาตพฺพเมว ฯ ถวิกาปิ ปริสฺสาวนํปิ วิกปฺปนูปคปจฺฉิมจีวรปฺปมาณํ ปริกฺขารโจลนฺติ อธิฏฺฐาตพฺพเมว ฯ พหูนิปิ เอกโต กตฺวา อิมานิ จีวรานิ ปริกฺขารโจลานิ อธิฏฺฐามีติ อธิฏฺฐาตุํปิ วฏฺฏติเยว ฯ เภสชฺชนวกมฺมมาตาปิตุอาทีนํ อตฺถาย ฐเปนฺเตนปิ อธิฏฺฐาตพฺพเมว ฯ มหาปจฺจริยํ ปน อาปตฺตีติ วุตฺตํ ฯ มญฺจภิสี ปีฐกภิสี พิมฺโพหนํ ปาวาโร โกชโว จาติ เอเตสุ ปน เสนาสนปริกฺขารตฺถาย ทินฺนปจฺจตฺถรเณสุ จ อธิฏฺฐานกิจฺจํ นตฺถิเยว ฯ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระฉัพพัคคีย์”