กรวิยติสฺสตฺเถรวาเทปิ ทีฆนฺตโตเยว ฉิทฺทํ ทสฺสิตํ ติริยนฺตโต น ทสฺสิตํ ตสฺมา โส อปริจฺฉินฺโน ฯ มหาสุมตฺเถรวาเท ปมาณจีวรสฺส ยตฺถ กตฺถจิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ ภินฺทติ มหนฺตสฺส ปมาณโต พหิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺทตีติ วุตฺตํ ฯ อิทํ ปน น วุตฺตํ อิทํ นาม ปมาณจีวรํ อิโต อุตฺตรึ มหนฺตํ จีวรนฺติ ฯ อปิเจตฺถ ติจีวราทีนํ มุฏฺฐิปญฺจกาทิเภทํ ปจฺฉิมปฺปมาณนฺติ อธิปฺเปตํ ตตฺถ ยทิ ปจฺฉิมปฺปมาณโต พหิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺเทยฺย อุกฺกฏฺฐปตฺตสฺสาปิ มชฺฌิมปตฺตสฺส วา โอมกปฺปมาณโต พหิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺเทยฺย น จ น ภินฺทติ ตสฺมา อยํปิ วาโท อปริจฺฉินฺโน ฯ โย ปนายํ สพฺพปฺปฐโม อฏฺฐกถาวาโท อยเมตฺถ ปมาณํ ฯ กสฺมา ฯ ปริจฺเฉทสพฺภาวโต ฯ ติจีวรสฺส หิ ปจฺฉิมปฺปมาณํ จ ฉิทฺทปฺปมาณํ จ ฉิทฺทปฺปเทสปฺปมาณํ จ สพฺพอฏฺฐกถาสุเยว ปริจฺฉินฺทิตฺวา วุตฺตํ ฯ ตสฺมา เสฺวว วาโท ปมาณํ ฯ อทฺธา หิ โส ภควโต อธิปฺปายํ อนุคนฺตฺวา วุตฺโต ฯ อิตเรสุ ปน เนว ปริจฺเฉโท อตฺถิ น ปุพฺพาปรํ สเมตีติ ฯ โย ปน ทุพฺพลฏฺฐาเน ปฐมํ อคฺคฬํ ทตฺวา ปจฺฉา ทุพฺพลฏฺฐานํ ภินฺทิตฺวา อปเนติ อธิฏฺฐานํ น ภิชฺชติ ฯ มณฺฑลปริวตฺตเนปิ เอเสว นโย ฯ ทุปฏสฺส เอกสฺมึ ปฏเล ฉิทฺเท วา ชาเต คลิเต วา อธิฏฺฐานํ น ภิชฺชติ ฯ ขุทฺทกํ จีวรํ มหนฺตํ กโรติ มหนฺตํ วา ขุทฺทกํ กโรติ อธิฏฺฐานํ น ภิชฺชติ ฯ อุโภ โกฏิโย มชฺเฌ กโรนฺโต สเจ ปฐมํ ฉินฺทิตฺวา ปจฺฉา ฆเฏติ อธิฏฺฐานํ ภิชฺชติ ฯ อถ ฆเฏตฺวา ปจฺฉา ฉินฺทติ น ภิชฺชติ ฯ รชเกหิ โธวาเปตฺวา เสตํ การาเปนฺตสฺสาปิ อธิฏฺฐานํ อธิฏฺฐานเมวาติ ฯ

อยํ ตาว อนฺโตทสาหํ อธิฏฺเฐติ วิกปฺเปตีติ เอตฺถ อธิฏฺฐาเน วินิจฺฉโย ฯ

วิกปฺปเน ปน เทฺว วิกปฺปนา สมฺมุขา วิกปฺปนา จ ปรมฺมุขา วิกปฺปนา จ ฯ กถํ สมฺมุขา วิกปฺปนา โหตีติ ฯ จีวรานํ เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา อิมํ จีวรนฺติ วา อิมานิ จีวรานีติ วา เอตํ จีวรนฺติ วา เอตานิ จีวรานีติ วา วตฺวา ตุยฺหํ วิกปฺเปมีติ วตฺตพฺพํ ฯ อยเมกา สมฺมุขา วิกปฺปนา ฯ เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ ฯ ปริภุญฺชิตุํ วา วิสฺสชฺเชตุํ วา อธิฏฺฐาตุํ วา น วฏฺฏติ ฯ มยฺหํ สนฺตกํ มยฺหํ สนฺตกานิ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหีติ เอวํ ปน วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ ตโต ปภูติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ ฯ อปโร นโย ฯ ตเถว จีวรานํ เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา ตสฺเสว ภิกฺขุโน สนฺติเก อิมํ จีวรนฺติ วา อิมานิ จีวรานีติ วา เอตํ จีวรนฺติ วา เอตานิ จีวรานีติ วา วตฺวา ปญฺจสุ สหธมฺมิเกสุ อญฺญตรสฺส อตฺตนา อภิรุจิตสฺส ยสฺส กสฺสจิ นามํ คเหตฺวา ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน วิกปฺเปมีติ วา ติสฺสาย ภิกฺขุนิยา ติสฺสาย สิกฺขมานาย ติสฺสสฺส สามเณรสฺส ติสฺสาย สามเณริยา วิกปฺเปมีติ วา วตฺตพฺพํ ฯ อยํ อปราปิ สมฺมุขา วิกปฺปนา ฯ เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ ฯ ปริโภคาทีสุ ปน เอกํปิ น วฏฺฏติ ฯ เตน ปน ภิกฺขุนา ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน สนฺตกํ ฯเปฯ ติสฺสาย สามเณริยา สนฺตกํ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหีติ วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ ตโต ปภูติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ ฯ กถํ ปรมฺมุขา วิกปฺปนา โหตีติ ฯ จีวรานํ ตเถว เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวํ จ ญตฺวา อิมํ จีวรนฺติ วา อิมานิ จีวรานีติ วา เอตํ จีวรนฺติ วา เอตานิ จีวรานีติ วา วตฺวา ตุยฺหํ วิกปฺปนตฺถาย ทมฺมีติ วตฺตพฺพํ ฯ เตน วตฺตพฺโพ โก เต มิตฺโต วา สนฺทิฏฺโฐ วา สมฺภตฺโต วาติ ฯ ตโต อิตเรน ปุริมนเยเนว ติสฺโส ภิกฺขูติ วา ฯเปฯ ติสฺสา สามเณรีติ วา วตฺตพฺพํ ฯ ปุน เตน ภิกฺขุนา อหํ ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน ทมฺมีติ วา ฯเปฯ ติสฺสาย สามเณริยา ทมฺมีติ วา วตฺตพฺพํ ฯ อยํ ปรมฺมุขา วิกปฺปนา ฯ เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ ฯ ปริโภคาทีสุ ปน เอกํปิ น วฏฺฏติ ฯ เตน ปน ภิกฺขุนา ทุติยสมฺมุขา วิกปฺปนายํ วุตฺตนเยเนว อิตฺถนฺนามสฺส สนฺตกํ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหีติ วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ ตโต ปภูติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ ฯ ทฺวินฺนํปิ วิกปฺปนานํ กึ นานากรณํ ฯ สมฺมุขา วิกปฺปนาย สยํ วิกปฺเปตฺวา ปเรน ปจฺจุทฺธราเปติ ปรมฺมุขา วิกปฺปนาย ปเรเนว วิกปฺปาเปตฺวา ปเรเนว ปจฺจุทฺธราเปติ อิทเมตฺถ นานากรณํ ฯ สเจ ปน ยสฺส วิกปฺเปติ โส ปญฺญตฺติโกวิโท น โหติ น ชานาติ ปจฺจุทฺธริตุํ ตํ จีวรํ คเหตฺวา อญฺญสฺส พฺยตฺตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ปุน วิกปฺเปตฺวา ปจฺจุทฺธราเปตพฺพํ ฯ วิกปฺปิตวิกปฺปนา นาเมสา วฏฺฏติ ฯ อยํ วิกปฺเปตีติ อิมสฺมึ ปเท วินิจฺฉโย ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ติจีวรํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุนฺติ ๑- อาทิวจนโต จ อิทํ วิกปฺเปตีติ อวิเสเสน วุตฺตวจนํ วิรุทฺธํ วิย ทิสฺสติ น จ วิรุทฺธํ ตถาคตา ภาสนฺติ ตสฺมา เอวมสฺส อตฺโถ เวทิตพฺโพ ติจีวรํ ติจีวรสงฺเขเปน ปริหรโต อธิฏฺฐาตุเมว อนุชานามิ น วิกปฺเปตุํ วสฺสิกสาฏิกํ ปน จาตุมฺมาสโต ปรํ วิกปฺเปตุเมว น อธิฏฺฐาตุํ ๒- เอวญฺจ สติ โย ติจีวเร เอเกน จีวเรน วิปฺปวสิตุกาโม โหติ ตสฺส จีวราธิฏฺฐานํ ปจฺจุทฺธริตฺวา วิปฺปวาสสุขตฺถํ วิกปฺปนาย โอกาโส ทินฺโน โหติ ทสาหาติกฺกเม อนาปตฺตีติ ๓- ฯ เอเตน อุปาเยน สพฺพตฺถ วิกปฺปนาย อปฏิสิทฺธภาโว เวทิตพฺโพติ ฯ