{618} Tena samayenāti bhesajjasikkhāpadaṃ. Tattha attho bhanteti rājā bhikkhū uyyuttappayutte therassa leṇatthāya pabbhāraṃ sodhente disvā ārāmikaṃ dātukāmo pucchi. {619-621} Pāṭiyekkoti visuṃ eko. Mālākiteti katamāle māladhāre kusumamālāpaṭimaṇḍiteti attho. Tiṇaṇḍūpakanti tiṇcumbiṭakaṃ. Paṭimuñcīti ṭhapesi. Sā ahosi suvaṇṇamālāti dārikāya sīse ṭhapitamattāyeva therassa adhiṭṭhānavasena suvaṇṇapadumamālā ahosi. Tañhi tiṇaṇḍūpakaṃ sīse ṭhapitamattameva suvaṇṇamālā hotūti thero adhiṭṭhāsi. Dutiyampi kho .pe. Upasaṅkamīti dutiyadivaseyeva upasaṅkami. Suvaṇṇanti adhimuccīti sovaṇṇamayo hotūti adhiṭṭhāsi. Pañcannaṃ bhesajjānanti sappiādīnaṃ. Bāhullikāti paccayabāhullikatāya paṭipannā. Kolumbepi ghaṭepīti ettha kolumbā nāma mahāmukhapāṭiyo vuccanti. Olīnavilīnānīti heṭṭhā ca ubhato passesu ca galitāni. Okiṇṇavikiṇṇāti sappiādīnaṃ gandhena bhūmiṃ khanantehi okiṇṇā bhittiyo ca khanantehi upari sañcarantehi ca vikiṇṇā. Antokoṭṭhāgārikāti abbhantare saṃvihitakoṭṭhāgārā.

{622} Paṭisāyanīyānīti paṭisāyitabbāni. Paribhuñjitabbānīti attho. Bhesajjānīti bhesajjakiccaṃ karontu vā mā vā evaṃ laddhavohārāni. Gosappīti ādīhi loke pākaṭaṃ dassetvā yesaṃ maṃsaṃ kappatīti iminā aññesaṃpi migarohitasasādīnaṃ sappiṃ saṅgahetvā dasseti. Yesaṃ hi khīraṃ atthi sappipi tesaṃ atthiyeva. Taṃ pana sulabhaṃ vā hotu dullabhaṃ vā asammohatthaṃ vuttaṃ. Evaṃ navanītaṃpi. Sannidhikārakaṃ paribhuñjitabbānīti sannidhiṃ katvā nidahitvā paribhuñjitabbāni. Kathaṃ pāliyā āgatasappiādīsu sappi tāva purebhattaṃ paṭiggahitaṃ tadahupurebhattaṃ sāmisampi nirāmisampi paribhuñjituṃ vaṭṭati. Pacchābhattato paṭṭhāya sattāhaṃ nirāmisaṃ paribhuñjitabbaṃ. Sattāhātikkamepi sace ekabhājane ṭhapitaṃ ekaṃ nissaggiyaṃ. Sace bahūsu vatthugaṇanāya nissaggiyāni. Pacchābhattaṃ paṭiggahitaṃ sattāhaṃ nirāmisameva vaṭṭati. Purekabhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā uggahitakaṃ katvā nikkhittaṃ ajjhoharituṃ na vaṭṭati. Abbhañjanādīsu upanetabbaṃ. Sattāhātikkamepi anāpatti anajjhoharaṇīyataṃ āpannattā. Paṭisāyanīyānīti hi vuttaṃ. Sace anupasampanno purebhattaṃ paṭiggahitanavanītena sappiṃ katvā deti purebhattaṃ sāmisaṃ vaṭṭati. Sace sayaṃ karoti sattāhaṃpi nirāmisameva vaṭṭati. Pacchābhattaṃ paṭiggahitanavanītena pana yenakenaci katasappi sattāhaṃpi nirāmisameva vaṭṭati. Uggahitakena kate pubbe vuttasuddhasappinayeneva vinicchayo veditabbo. Purebhattaṃ paṭiggahitakhīrena vā Dadhinā vā takasappi anupasampannena kataṃ sāmisaṃpi tadahupurebhattaṃ vaṭṭati. Sayaṃ kataṃ nirāmisameva vaṭṭati pacchābhattaṃ na vaṭṭati. Navanītaṃ tāpentassa hi sāmapāko na hoti. Sāmapakkena pana tena saddhiṃ āmisaṃ na vaṭṭati. Pacchābhattato paṭṭhāya na vaṭṭatiyeva. Sattāhātikkamepi anāpatti savatthukassa paṭiggahitattā. Tāni paṭiggahetvāti hi vuttaṃ. Pacchābhattaṃ paṭiggahitehi kataṃ pana abbhañjanādīsu upanetabbaṃ. Purebhattaṃpi uggahitakehi kataṃ. Ubhayesaṃpi sattāhātikkame anāpatti. Eseva nayo akappiyamaṃsasappimhi. Ayaṃ pana viseso. Yattha pāliyaṃ āgatanavanītasappinā nissaggiyaṃ tattha iminā dukkaṭaṃ. Andhakaṭṭhakathāyaṃ kāraṇapaṭirūpakaṃ katvā manussasappiñca navanītañca paṭikkhittaṃ. Taṃ duppaṭikkhittaṃ sabbaaṭṭhakathāsu anuññātattā. Parato cassa vinicchayopi āgamissati. Pāliyaṃ āgatanavanītaṃpi purebhattaṃ paṭiggahitaṃ tadahupurebhattaṃ sāmisaṃpi vaṭṭati pacchābhattato paṭṭhāya nirāmisameva. Sattāhātikkame nānābhājanesu ṭhapite bhājanagaṇanāya ekabhājanepi amissetvā piṇḍapiṇḍavasena ṭhapite piṇḍagaṇanāya nissaggiyāni. Pacchābhattaṃ paṭiggahitaṃ sappinayeneva veditabbaṃ. Ettha pana dadhiguḷikāyopi takkavindūnipi honti tasmā dhotaṃ vaṭṭissatīti upaḍḍhattherā āhaṃsu. Mahāsīvatthero pana bhagavatā anuññātakālato paṭaṭhāya takkato uddhaṭamattameva khādiṃsūti āha. Tasmā navanītaṃ paribhuñjantena dhovitvā Dadhitakkamakkhikākipīlikādīni apanetvā paribhuñjitabbaṃ. Pacitvā sappiṃ katvā paribhuñjitukāmena adhotaṃpi pacituṃ vaṭṭati. Yaṃ tattha dadhigataṃ vā takkagataṃ vā taṃ khayaṃ gamissati. Ettāvatā hi savatthukapaṭiggahitaṃ nāma na hotīti ayamettha adhippāyo. Āmisena saddhiṃ pakkattā pana tasmiṃpi kukkuccāyanti kukkuccakā. Idāni uggahitvā ṭhapitanavanīte ca purebhattaṃ khīradadhīni paṭiggahetvā katanavanīte ca pacchābhattaṃ tāni paṭiggahetvā katanavanīte ca uggahitakehi katanavanīte ca akappiyamaṃsanavanīte ca sabbo āpattānāpattiparibhogā-