{49} Pañcamasikkhāpade. Muṭṭhassatī asampajānāti pubbabhāge satisampajaññassa akaraṇavasenetaṃ vuttaṃ. Bhavaṅgotiṇṇakāle pana kuto satisampajaññaṃ. Vikujjamānāti vippalapamānā. Kākacchamānāti nāsāya kākasaddaṃ viya niratthakasaddaṃ muñcamānā. Upāsakāti Paṭhamataraṃ uṭṭhitaupāsakā. {50} Etadavocunti bhagavatā āvuso rāhula sikkhāpadaṃ paññattanti bhikkhū sikkhāpadagāraveneva etadavocuṃ. Pakatiyā pana te bhagavati ca gāravena āyasmato ca rāhulassa sikkhākāmatāya tassāyasmato vasanaṭṭhānaṃ āgatassa cūḷamañcakaṃ vā apassenaṃ vā yaṅkiñci atthi taṃ paññāpetvā cīvaraṃ vā uttarāsaṅgaṃ vā ussīsakaraṇatthāya denti. Tatrīdaṃ tassa āyasmato sikkhākāmatāya. Bhikkhū kira taṃ dūratova āgacchantaṃ disvāna muṭṭhisammajjaniñca kacavarachaḍḍanikañca bahi khipanti. Athaññehi āvuso kenidaṃ pātitanti vutte aññe evaṃ vadanti bhante rāhulo imasmiṃ padese sañcari tena nukho pātitanti. So panāyasmā na mayhaṃ bhante idaṃ kammanti ekadivasaṃpi avatvā taṃ paṭisāmetvā bhikkhū khamāpetvāva gacchati. Vaccakuṭiyaṃ seyyaṃ kappesīti taṃyeva sikkhākāmataṃ anubrūhanto dhammasenāpatimahāmoggallānaānandat- therādīnaṃ santikaṃ agantvā bhagavato valañjanakavaccakuṭiyā seyyaṃ kappesi. Sā kira kuṭī kavāṭabaddhā gandhaparibhaṇḍakatā samosaritapupphadāmā cetiyaṭṭhānamiva tiṭṭhati aparibhogā aññesaṃ. {51} Uttariṃ dvirattatirattanti bhagavā sāmaṇerānaṃ saṅgahakaraṇatthāya tirattaṃ parihāraṃ adāsi. Na hi yuttaṃ kuladārake pabbājetvā nānuggahetunti. Sahaseyyanti ekato seyyaṃ. Seyyāti kāyappasāraṇasaṅkhātaṃ sayanaṃpi vuccati yasmiṃ senāsane sayanti taṃpi. Tattha senāsanaṃ tāva dassetuṃ seyyā nāma sabbacchannāti ādi vuttaṃ. Kāyappasāraṇaṃ Dassetuṃ anupasampanne nipanne bhikkhu nipajjatīti ādi vuttaṃ. Tasmā ayamettha attho senāsanasaṅkhātaseyyaṃ pavisitvā kāyappasāraṇasaṅkhātaṃ seyyaṃ kappeyya vidaheyya saṃpādeyyāti. Sabbacchannāti ādinā pana tassā senāsanasaṅkhātāya seyyāya lakkhaṇaṃ vuttaṃ. Tasmā yaṃ senāsanaṃ upari pañcahi chadanehi aññena vā kenaci sabbameva paṭicchannaṃ ayaṃ sabbacchannā nāma seyyā. Aṭṭhakathāsu pana pākaṭavohāraṃ gahetvā vācuggatavasena sabbacchannā nāma pañcahi chadanehi channāti vuttaṃ. Kiñcāpi vuttaṃ athakho dussakuṭiyaṃ vasantassāpi na sakkā anāpatti kātuṃ tasmā yaṅkiñci paṭicchādanasamatthaṃ idha chadanañca paricchadanañca veditabbaṃ. Pañcavidhacchadaneyeva hi gayhamāne padaracchannepi sahaseyyā na bhaveyya. Yaṃ pana senāsanaṃ bhūmito paṭṭhāya yāva chadanaṃ āhacca pākārena vā aññena vā kenaci antamaso vatthenapi parikkhittaṃ ayaṃ sabbaparicchannā nāma seyyā veditabbā. Chadanaṃ anāhacca sabbantimena pariyāyena diyaḍḍhahatthubbedhena pākārādinā parikkhittāpi sabbaparicchannāyevāti kurundaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Yasmā pana upari bahutaraṃ ṭhānaṃ channaṃ appaṃ acchannaṃ samantato vā bahutaraṃ parikkhittaṃ appaṃ aparikkhittaṃ ayaṃ yebhuyyena channā yebhuyyena paricchannā nāma. Iminā hi lakkhaṇena samannāgato sacepi sattabhūmiko pāsādo ekūpacāro hoti satagabbhaṃ vā catussālaṃ ekā