{112} Cimilikaṃ vāti ādīsu cimilikā nāma sudhādiparikammakatāya bhūmiyā vaṇṇānurakkhaṇatthaṃ katā hoti. Taṃ heṭṭhā pattharitvā Upari kaṭasārakaṃ pattharanti. Uttarattharaṇaṃ nāma mañcapīṭhānaṃ upari attharitabbakaṃ paccattharaṇaṃ. Bhummattharaṇaṃ nāma bhūmiyaṃ attharitabbā kaṭasārakādivikati. Taṭṭikaṃ nāma tālapaṇṇehi vā vākehi vā katā taṭṭikā. Cammakhaṇḍannāma sīhabyagghadīpiacchataracchacammādīsupi yaṅkiñci cammaṃ. Aṭṭhakathāsu hi senāsanaparibhoge paṭikkhittacammaṃ nāma na dissati. Tasmā sīhacammādīnaṃ pariharaṇeyeva paṭikkhepo veditabbo. Pādapuñchanī nāma rajjukehi vā parilotikāhi vā pādapuñchanatthaṃ katā. Phalakapīṭhaṃ nāma phalakamayaṃ pīṭhaṃ. Athavā phalakañceva dārumayapīṭhañca. Etena sabbaṃpi dārubhaṇḍādi saṅgahitaṃ. Mahāpaccariyaṃ pana vitthāreneva vuttaṃ ādhārakaṃ pattapidhānaṃ pādakaṭhalikaṃ tālapaṇṇaṃ vījanīpattakaṃ yaṅkiñci dārubhaṇḍaṃ antamaso pānīyauḷuṅkaṃ pānīyasaṅkhaṃ ajjhokāse nikkhipitvā gacchantassa dukkaṭanti. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana esa nayo dutiyasikkhāpade dassito. Ajjhokāse rajanaṃ pacitvā rajanabhājanaṃ rajanauḷuṅko rajanadoṇikāti sabbaṃ aggisālāyaṃ paṭisāmetabbaṃ. Sace aggisālā natthi anovassake pabbhāre nikkhipitabbaṃ. Tasmiṃpi asati yattha olokento bhikkhū passanti tādise ṭhāne ṭhapetvāpi gantuṃ vaṭṭati. Aññassa puggaliketi yasmiṃ vissāsaggāho na ruhati tassa santake dukkaṭaṃ yasmiṃ pana vissāso ruhati tassa santakaṃ attano puggalikamiva hotīti mahāpaccariyādīsu vuttaṃ. {113} Āpucchaṃ gacchatīti yo bhikkhu vā sāmaṇero vā ārāmiko vā lajjī hoti Attano palibodhaṃ viya maññati yo tathārūpaṃ āpucchitvā gacchati tassa anāpatti. Otāpento gacchatīti ātape otāpento āgantvā uddharissāmīti gacchati. Evaṃ gacchato anāpatti. Kenaci palibuddhaṃ hotīti senāsanaṃ kenaci upaddūtaṃ hotīti attho. Sacepi hi vuḍḍhataro bhikkhu uṭṭhāpetvāva gaṇhāti sacepi yakkho vā peto vā āgantvā nisīdati koci vā issaro āgantvā gaṇhāti senāsanaṃ palibuddhaṃ hoti. Sīhabyagghādīsu vā pana taṃ padesaṃ āgantvā ṭhitesupi senāsanaṃ palibuddhaṃ hotiyeva. Evaṃ kenaci palibuddhena anuddharitvāpi gacchato anāpatti. Āpadāsūti jīvitabrahmacariyantarāyesu. Sesaṃ uttānamevāti.

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๑๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๔ เรื่องภิกษุมากรูป”