{491-492} Dhaññakaraṇanti khalaṃ vuccati. Ārāmoti pupphārāmo phalārāmo vā. Dvīsupi khette vuttasadisova vinicchayo. Vihāroti nivesanasadisova vinicchayo. Rukkhamūle antochāyāyanti chāyāya phuṭṭhokāsassa antoyeva. Viralasākhassa pana rukkhassa ātapena phuṭṭhokāse ṭhapitaṃ nissaggiyameva hoti. Tasmā tādisassa sākhāchāyāya vā khandhacchāyāya vā ṭhapetabbaṃ. Sace sākhāya vā viṭape vā ṭhapeti upari aññassa sākhāchāyāya phuṭṭhokāseyeva ṭhapetabbaṃ. Khujjarukkhassa chāyā dūraṃ gacchati chāyāya. Ghanaṭṭhāne ṭhapetuṃ vaṭṭatiyeva. Idhāpi hatthapāso cīvarahatthapāsoyeva. Agāmake araññeti agāmakaṃ nāma araññaṃ vijjhāṭavīādīsu vā samuddamajjhe vā macchabandhānaṃ agamanapathesu dīpakesu labbhati. Samantā sattabbhantarāti majjhe ṭhitassa sabbadisāsu sattabbhantarā vinibbedhena Cuddasa honti. Majjhe nisinno puratthimāya vā pacchimāya vā disāya pariyante ṭhitacīvaraṃ rakkhati. Sace pana aruṇuggamanasamaye kesaggamattaṃpi puratthimadisaṃ gacchati pacchimāya disāya cīvaraṃ nissaggiyaṃ hoti. Esa nayo itarasmiṃ. Uposathakāle pana parisapariyante nisinnabhikkhuto paṭṭhāya sattabbhantarasīmā sodhetabbā. Yattakaṃ bhikkhusaṅgho vaḍḍhati sīmāpi tattakaṃ vaḍḍhati.
{495} Anissajjitvā paribhuñjati āpatti dukkaṭassāti ettha sace padhāniko bhikkhu sabbarattiṃ padhānamanuyuñjitvā paccūsasamaye nahāyissāmīti nikkhamati tīṇipi cīvarāni nadītīre ṭhapetvā nadiṃ otarati nahāyantasseva cassa aruṇaṃ uṭṭhahati kiṃ kātabbaṃ so hi yadi uttaritvā cīvaraṃ nivāseti nissaggiyaṃ cīvaraṃ anissajjitvā paribhuñjanapaccayā dukkaṭaṃ āpajjati atha naggo gacchati evaṃpi dukkaṭaṃ āpajjatīti. Na āpajjati so hi yāva aññaṃ bhikkhuṃ disvā vinayakammaṃ na karoti tāva tesaṃ cīvarānaṃ aparibhogārahattā naṭṭhacīvaraṭṭhāne ṭhito hoti naṭṭhacīvarassa ca akappiyaṃ nāma natthi tasmā ekaṃ nivāsetvā dve hatthena gahetvā vihāraṃ gantvā vinayakammaṃ kātabbaṃ. Sace dūre vihāro hoti antarāmagge manussā sañcaranti te disvā ekaṃ nivāsetvā ekaṃ pārupitvā ekaṃ aṃsakūṭe ṭhapetvā gantabbaṃ. Sace vihāre sabhāgaṃ bhikkhuṃ na passati bhikkhācāraṃ gatā honti saṅghāṭiṃ bahigāme ṭhapetvā santaruttarena āsanasālaṃ gantvā vinayakammaṃ kātabbaṃ. Sace bahigāme corabhayaṃ Hoti pārupitvā gantabbaṃ. Sace āsanasālā sambādhā hoti janākiṇṇā na sakkā ekamante cīvaraṃ apanetvā vinayakammaṃ kātuṃ ekaṃ bhikkhuṃ ādāya bahigāmaṃ gantvā vinayakammaṃ katvā cīvarāni paribhuñjitabbāni. Sace bhikkhū daharānaṃ hatthe pattacīvaraṃ datvā maggaṃ gacchantā pacchime yāme sayitukāmā honti attano attano cīvaraṃ hatthapāse katvāva sayitabbaṃ. Sace gacchantānaṃyeva asampattesu daharesu aruṇo uggacchati cīvarāni nissaggiyāni honti. Nissayo pana na paṭippassambhati. Daharānaṃpi purato gacchantānaṃ theresu asampattesupi eseva nayo. Maggaṃ virajjhitvā araññe aññamaññaṃ apassantesupi eseva nayo. Sace pana daharā mayaṃ bhante muhuttaṃ sayitvā asukasmiṃ nāma okāse tumhe sampāpuṇissāmāti vatvā yāva aruṇuggamanā sayanti cīvaraṃ nissaggiyaṃ hoti nissayo ca paṭippassambhati. Dahare uyyojetvā theresu sayantesupi eseva nayo. Dvedhāpathaṃ disvā therā ayaṃ maggoti daharā ayaṃ maggoti vatvā aññamaññassa vacanaṃ aggahetvā gatāva saha aruṇassa uggamanāpi cīvarāni nissaggiyāni honti nissayo ca paṭippassambhati. Sace daharā maggato okkamma antoaruṇeyeva nivattissāmāti bhesajjatthāya gāmaṃ pavisitvā āgacchanti asampattānaṃyeva ca tesaṃ aruṇo uggacchati cīvarāni nissaggiyāni honti nissayo pana na