Parivesanāya eko ekena hatthena odanapacchiṃ ekena kaṭacchuṃ gahetvā bhikkhū parivisati. Tatra ce añño āgantvā ahaṃ pacchiṃ dhāressāmi tvaṃ odanaṃ dehīti vatvā gahitamattameva karoti parivesakoeva pana taṃ odanapacchiṃ dhāreti tasmā sā abhihaṭāva hoti. Tato dātukāmatāya gaṇhantaṃ paṭikkhipantassa pavāraṇā hoti. Sace pana parivesakena phuṭṭhamattāva hoti itarova naṃ dhāreti tato dātukāmatāya gaṇhantaṃ paṭikkhipantassa pavāraṇā na hoti. Kaṭacchunā uddhanamatte pana hoti. Kaṭacchuabhihāroyeva Hi tassa abhihāro. Dvinnaṃ samabhārepi paṭikkhipanto pavāretiyevāti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Anantarassa bhikkhuno bhatte dīyamāne itaro pattaṃ hatthehi pidahati pavāraṇā natthi. Kasmā. Aññassa abhihaṭe paṭikkhitattā. Paṭikkhepo paññāyatīti ettha vācāya abhihaṭaṃ paṭikkhipato pavāraṇā natthi kāyena abhihaṭaṃ pana kāyena vā vācāya vā paṭikkhipantassa pavāraṇā hotīti veditabbo. Tattha kāyena paṭikkhepo nāma aṅguliṃ vā hatthaṃ vā macchikavījaniṃ vā cīvarakaṇṇaṃ vā cāleti bhamukāya vā ākāraṃ karoti kuddho vā oloketi. Vācāya paṭikkhepo nāma alanti vā na gaṇhāmīti vā mā ākīrāti vā apagacchāti vā vadati. Evaṃ yena kenaci ākārena kāyena vā vācāya vā paṭikkhitte pavāraṇā hoti. Eko abhihaṭe bhatte pavāraṇāya bhīto hatthe apanetvā punappunaṃ patte odanaṃ ākīrantaṃ ākīrākīra koṭṭetvā koṭṭetvā pūrehīti vadati ettha kathanti. Mahāsumatthero tāva anākīraṇatthāya vuttattā pavāraṇā hotīti āha. Mahāpadumatthero pana ākīra pūrehīti vadantassa nāma kassaci pavāraṇā atthīti vatvā na pavāretīti āha. Aparo bhattaṃ abhiharantaṃ bhikkhuṃ sallakkhetvā kiṃ āvuso itopi kiñci gaṇhissasi dammi te kiñcīti āha. Tatrāpi evaṃ nāgamissatīti vuttattā pavāraṇā hotīti mahāsumatthero āha. Mahāpadumatthero pana gaṇhissasīti vadantassa nāma kassaci pavāraṇā Atthīti vatvā na pavāretīti āha. Eko samaṃsakarasaṃ abhiharitvā rasaṃ gaṇhāthāti vadati. Taṃ sutvā paṭikkhipato pavāraṇā natthi. Maccharasaṃ maṃsarasanti vutte paṭikkhipato hoti. Idaṃ gaṇhāthāti vuttepi hotiyeva. Maṃsaṃ visuṃ katvā maṃsarasaṃ gaṇhāthāti vadati. Tattha ce sāsapamattaṃpi maṃsakhaṇḍaṃ atthi taṃ paṭikkhipato pavāraṇā hoti. Sace pana parissāvito hoti vaṭṭatīti. Abhayatthero āha maṃsarasena āpucchantaṃ mahāthero muhuttaṃ āgamehīti vatvā thālakaṃ āvuso āharāti āha ettha kathanti. Mahāsumatthero tāva abhihārakassa gamanaṃ upacchinnaṃ tasmā pavāretīti āha. Mahāpadumatthero pana ayaṃ kuhiṃ gacchati kīdisaṃ etassa gamanaṃ gaṇhantassāpi nāma pavāraṇā atthīti vatvā na pavāretīti āha. Kalīrapanasādīhi missetvā macchamaṃsaṃ pacanti. Taṃ gahetvā kalīrasūpaṃ gaṇhātha panasabyañjanaṃ gaṇhāthāti vadanti. Etaṃpi na pavāreti. Kasmā. Appavāraṇārahassa nāmena vuttattā. Sace pana macchasūpaṃ maṃsasūpanti vā idaṃ gaṇhāthāti vā vadanti pavāreti. Maṃsakarambako nāma hoti taṃ dātukāmopi karambakaṃ gaṇhāthāti vadati vaṭṭati na pavāreti. Maṃsakarambakanti vā idanti vā vutte pana pavāreti. Eseva nayo sabbesu macchamaṃsamissakesu. Yo pana nimantane bhuñjamāno maṃsaṃ abhihaṭaṃ uddissa katanti maññamāno paṭikkhipati pavāritova hotīti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Missakakathā pana kurundiyaṃ suṭṭhu Vuttā. Evaṃ hi tattha vuttaṃ piṇḍapātacāriko bhikkhu bhattamissakaṃ yāguṃ āharitvā yāguṃ gaṇhāthāti vadati na pavāreti. Bhattaṃ gaṇhāthāti vutte pavāreti. Kasmā. Yenāpucchito tassa atthitāya. Ayamettha adhippāyo. Yāgumissakaṃ gaṇhāthāti vadati. Tatra ce yāgu bahutarā vā hoti samasamā vā na pavāreti. Yāgu mandā bhattaṃ bahutaraṃ pavāreti. Idaṃ ca sabbaṭṭhakathāsu vuttattā na sakkā paṭikkhipituṃ kāraṇaṃ panettha duddasaṃ. Bhattamissakaṃ gaṇhāthāti vadati. Bhattaṃ bahutaraṃ vā samaṃ vā appataraṃ vā hoti pavāretiyeva. Bhattaṃ vā yāguṃ vā anāmasitvā missakaṃ gaṇhāthāti vadati. Tatra ce bhattaṃ bahutaraṃ vā samakaṃ vā hoti pavāreti appataraṃ na pavāreti. Idaṃ ca karambakena na samānetabbaṃ. Karambako hi maṃsamissakopi hoti amaṃsamissakopi tasmā karambakanti vutte pavāraṇā natthi. Idaṃ pana bhattamissakameva. Ettha vuttanayeneva pavāraṇā hoti. Bahurase bhatte rasaṃ bahukhīre khīraṃ bahusappimhi ca pāyāse sappiṃ gaṇhāthāti visuṃ katvā deti. Taṃ paṭikkhipato pavāraṇā natthi. Yo pana gacchanto pavāreti so gacchantova bhuñjituṃ labhati. Kaddamaṃ vā udakaṃ vā patvā ṭhitena atirittaṃ kāretabbaṃ. Sace antarā nadī pūrā hoti nadītīre gumbaṃ anupariyāyantena bhuñjitabbaṃ. Atha nāvā vā setu vā atthi taṃ abhiruhitvāpi caṅkamanteneva bhuñjitabbaṃ. Gamanaṃ na upacchinditabbaṃ. Yāne Vā hatthiassapiṭṭhe vā candamaṇḍale vā suriyamaṇḍale vā nisīditvā pavāritena yāva majjhantikaṃ tāva tesu gacchantesupi nisinneneva bhuñjitabbaṃ. Yo ṭhito pavāreti ṭhiteneva yo nisinno nisinneneva bhuñjitabbaṃ. Taṃ iriyāpathaṃ kopentena atirittaṃ kāretabbaṃ. Yo ukkuṭiko nisīditvā pavāreti tena ukkuṭikeneva bhuñjitabbaṃ. Tassa pana heṭṭhā palāsapīṭhaṃ vā kiñci vā nisīdanakaṃ dātabbaṃ. Pīṭhake nisīditvā pavāritena āsanaṃ acāletvāva catasso disā parivattantena bhuñjituṃ labbhati. Mañce nisīditvā pavāritena ito vā eto vā saṃsarituṃ na labbhati. Sace pana naṃ saha mañcena ukkhipitvā aññatra nenti vaṭṭati. Nipajjitvā pavāritena nipanneneva bhuñjitabbaṃ. Parivattantena yena passena nipanno tassa ṭhānaṃ nātikkametabbaṃ.

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๑๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องภิกษุหลายรูป พระบัญญัติเรื่องอาหารเดน พระอนุบัญญัติ”