Dvādasa ṭhānāni labbhanti. Sace codetipi tiṭṭhatipi ekāya codanāya dve ṭhānāni hāpetabbāni tattha yo ekadivasameva punappunaṃ gantvā chakkhattuṃ codeti sakiṃyeva vā gantvā attho me āvuso cīvarenāti chakkhattuṃ vadati tathā ekadivasameva punappunaṃ gantvā dvādasakkhattuṃ tiṭṭhati sakiṃyeva vā gantvā tatra tatra ṭhāne tiṭṭhati sopi sabbacodanāyo sabbaṭṭhānāni ca bhañjati. Ko pana vādo nānādivasesu evaṃ karontassāti evamettha vinicchayo veditabbo. Yatassa cīvaracetāpanaṃ ābhaṭanti yato rājato vā rājabhoggato vā assa bhikkhuno cīvaracetāpanaṃ ānītaṃ. Yatrāssātipi pāṭho. Ayamevattho. Yatthassātipi paṭhanti yasmiṃ ṭhāne assa cīvaracetāpanaṃ pesitanti ca atthaṃ kathenti. Byañjanaṃ pana na sameti. Ttathāti assa rañño vā rājabhoggassa vā santike. Samīpatthe hi idaṃ bhummavacanaṃ. Na taṃ tassa bhikkhuno kiñci atthaṃ anubhotīti taṃ cīvaracetāpanaṃ tassa bhikkhuno kiñci appamattakaṃpi kammaṃ na nipphādeti. Yuñjantāyasmanto sakanti āyasmanto attano santakaṃ dhanaṃ yuñjantu etaṃ pāpuṇantu. Mā vo sakaṃ vinassāti tumhākaṃ santakaṃ mā vinassatu yo pana neva sāmaṃ gacchati na dūtaṃ pāheti vattabhede dukkaṭaṃ āpajjati.

Kiṃ pana sabbakappiyakārakesu evaṃ paṭipajjitabbanti. Na paṭipajjitabbaṃ. Ayaṃ hi kappiyakārako nāma saṅkhepato duvidho

Niddiṭṭho ca aniddiṭṭho cāti. Tattha niddiṭṭho duvidho bhikkhunā niddiṭṭho dūtena niddiṭṭhoti. Aniddiṭṭhopi duvidho mukhavevaṭikakappiyakārako parammukhakappiyakārakoti. Tesu bhikkhunā niddiṭṭho sammukhāsammukhavasena catubbidho hoti. Tathā dūtena niddiṭṭhoti. Kathaṃ. Idhekacco bhikkhussa cīvaratthāya dūtena akappiyavatthuṃ pahiṇāti. Dūto taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā idaṃ bhante itthannāmena tumhākaṃ cīvaratthāya pahitaṃ gaṇahātha nanti vadati. Bhikkhu nayidaṃ kappatīti paṭikkhipati. Dūto atthi pana te bhante veyyāvaccakaroti pucchati. Puññatthikehi ca upāsakehi bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karothāti āṇattā vā bhikkhūnaṃ vā sandiṭṭhā sambhattā keci veyyāvaccakarā honti. Tesaṃ aññataro tasmiṃ khaṇe bhikkhussa santike nisinno hoti. Bhikkhu taṃ niddisati ayaṃ bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaroti. Dūto tassa hatthe akappiyavatthuṃ datvā therassa cīvaraṃ kīṇitvā dehīti gacchati. Ayaṃ bhikkhunā sammukhaniddiṭṭho. No ce bhikkhussa santike nisinno hoti apica kho bhikkhu niddisati asukasmiṃ nāma gāme itthannāmo bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaroti. So dūto gantvā tassa hatthe akappiyavatthuṃ datvā therassa cīvaraṃ kīṇitvā dadeyyāsīti āgantvā bhikkhussa ārocetvā gacchati. Ayameko bhikkhunā asammukhaniddiṭṭho. Naheva kho pana so dūto attanā āgantvā āroceti apica kho aññaṃ pahiṇāti dinnaṃ mayā bhante tassa hatthe cīvaracetāpanaṃ cīvaraṃ gaṇheyyāthāti. Ayaṃ Dutiyo bhikkhunā asammukhaniddiṭṭho. Naheva kho aññaṃ pahiṇāti apica kho gacchantova bhikkhuṃ vadati ahaṃ tassa hatthe cīvaracetāpanaṃ dassāmi tumhe cīvaraṃ gaṇheyyāthāti. Ayaṃ tatiyo bhikkhunā asammukhaniddiṭṭhoti evaṃ eko sammukhaniddiṭṭho tayo asammukhaniddiṭṭhāti ime cattāro bhikkhunā niddiṭṭhaveyyāvaccakarā nāma. Etesu imasmiṃ rājasikkhāpade vuttanayeneva paṭipajjitabbaṃ. Aparo bhikkhu purimanayeneva dūtena pucchito natthitāya vā avicāretukāmatāya vā natthamhākaṃ kappiyakārakoti vadati. Tasmiṃ ca khaṇe koci manusso āgacchati. Dūto tassa hatthe akappiyavatthuṃ datvā imassa hatthato cīvaraṃ gaṇheyyāthāti vatvā gacchati. Ayaṃ dūtena sammukhaniddiṭṭho. Aparo dūto gāmaṃ pavisitvā attano abhirucitassa yassa kassaci hatthe akappiyavatthuṃ datvā purimanayeneva āgantvā āroceti aññaṃ vā pahiṇāti ahaṃ asukassa nāma hatthe cīvaracetāpanaṃ dassāmi tumhe cīvaraṃ gaṇheyyāthāti vatvā vā gacchati. Ayaṃ tatiyo dūtena asammukhaniddiṭṭhoti evaṃ eko sammukhaniddiṭṭho tayo asammukhaniddiṭṭhāti ime cattāro dūtena niddiṭṭhaveyyāvaccakarā nāma. Etesu meṇḍakasikkhāpade vuttanayeneva paṭipajjitabbaṃ. Vuttaṃ hetaṃ santi bhikkhave manussā saddhā pasannā te kappiyakārakānaṃ hatthe hiraññasuvaṇṇaṃ upanikkhipanti iminā yaṃ ayyassa kappiyaṃ taṃ dethāti anujānāmi bhikkhave yaṃ tato kappiyaṃ taṃ sādituṃ na tvevāhaṃ bhikkhave kenaci pariyāyena Jātarūparajataṃ sāditabbaṃ pariyesitabbanti vadāmīti 1-. Ettha codanāya parimāṇaṃ natthi. Mūlaṃ asādiyantena sahassakkhattuṃpi codanāya vā ṭhānena vā kappiyabhaṇḍaṃ sādituṃ vaṭṭati. No ce deti aññaṃ kappiyakārakaṃ ṭhapetvāpi āharāpetabbaṃ. Sace icchati mūlasāmikānaṃpi kathetabbaṃ. No ce icchati na kathetabbaṃ. Aparo bhikkhu purimanayeneva dūtena pucchito natthamhākaṃ kappiyakārakoti vadati. Tadañño samīpe ṭhito sutvā āhara bho ahaṃ ayyassa cīvaraṃ cetāpetvā dassāmīti vadati. Dūto handa bho dadeyyāsīti tassa hatthe datvā bhikkhussa anārocetvāva gacchati. Ayaṃ mukhavevaṭikakappiyakārako. Aparo bhikkhuno upaṭṭhākasasa vā aññassa vā hatthe akappiyavatthuṃ datvā therassa cīvaraṃ dadeyyāsīti etova pakkamati. Ayaṃ parammukhakappiyakārakoti ime dve aniddiṭaṭhakappiyakārakā nāma. Etesu aññātakaappavāritesu viya paṭipajjitabbaṃ. Sace sayameva cīvaraṃ ānetvā dadanti gahetabbaṃ no ce na kiñci vattabbaṃ. Desanāmattameva cetaṃ dūtena cīvaracetāpanaṃ pahiṇeyyāti. Sayaṃ āharitvāpi piṇḍapātādīnaṃ atthāya dadantesupi eseva nayo. Na kevalaṃ attanoyeva atthāya sampaṭicchituṃ na vaṭṭati. Sace koci jātarūparajataṃ ānetvā idaṃ saṅghassa dammi ārāmaṃ vā karotha vihāraṃ vā cetiyaṃ vā bhojanasālādīnaṃ vā aññataranti vadati idampi sampaṭicchituṃ na vaṭṭati. Yassa kassaci hi aññassa atthāya sampaṭicchantassa dukkaṭaṃ hotīti

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องพระอุปนันทศากยบุตร”