Imassa ca rūpiyasabyohārassa garubhāvadīpakaṃ idaṃ pattacatukkaṃ veditabbaṃ. Yo hi rūpiyaṃ uggaṇhitvā tena ayabījaṃ samuṭṭhāpeti taṃ koṭṭāpetvā tena lohena pattaṃ kāreti ayaṃ patto mahāakappiyo nāma na sakkā kenaci upāyena kappiyo kātuṃ.

Sace hi taṃ vināsetvā thālakaṃ kāreti taṃpi akappiyaṃ. Vāsiṃ kāreti tāya chinnaṃ dantakaṭṭhaṃpi akappiyaṃ. Balisaṃ kāreti tena māritā macchāpi akappiyā. Vāsīphalaṃ tāpetvā udakaṃ vā khīraṃ vā uṇhāpeti taṃpi akappiyameva. Yo pana rūpiyaṃ uggaṇhitvā tena pattaṃ kīṇāti ayaṃpi patto akappiyo pañcannaṃpi sahadhammikānaṃ na kappatīti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Sakkā pana kappiyo kātuṃ. So hi mūle mūlasāmikānaṃ patte ca pattassāmikānaṃ dinne kappiyo hoti. Kappiyabhaṇḍaṃ datvā gahetvā paribhuñjituṃ vaṭṭati. Yopi rūpiyaṃ uggaṇhāpetvā kappiyakārakena saddhiṃ kammārakulaṃ gantvā pattaṃ disvā ayaṃ mayhaṃ ruccatīti vadati. Kappiyakārako ca taṃ rūpiyaṃ datvā kammāraṃ saññāpeti. Ayaṃpi patto kappiyavohārena gahito dutiyapattasadisoyeva mūlassa sampaṭicchitattā akappiyova. Kasmā sesānaṃ na kappatīti. Mūlassa anissaṭṭhattā. Yo pana rūpiyaṃ asampaṭicchitvā therassa pattaṃ kīṇitvā dehīti pahitakappiyakārakena saddhiṃ kammārakulaṃ gantvā pattaṃ disvā ime kahāpaṇe gahetvā imaṃ dehīti kahāpaṇe dāpetvā gahito ayaṃ patto etasseva bhikkhuno na vaṭṭati dubbicāritattā. Aññesaṃ pana vaṭṭati mūlassa asampaṭicchitattā. Mahāsumattherassa kira upajjhāyo anuruddhatthero nāma ahosi. So attano evarūpaṃ pattaṃ sappissa pūretvā saṅghassa nissajji. Tapiṭakacūḷanāgattherassapi saddhivihārikānaṃ evarūpo patto ahosi. Taṃ thero sappissa pūrāpetvā saṅghassa nissajjāpesīti. Idaṃ akappiyapattacatukkaṃ. Sace pana rūpiyaṃ asampaṭicchitvā therassa pattaṃ kīṇitvā dehīti pahitakappiyakārakena saddhiṃ kammārakulaṃ gantvā pattaṃ disvā ayaṃ mayhaṃ ruccatīti vā imāhaṃ gahessāmīti vā vadati kappiyakārako ca taṃ rūpiyaṃ datvā kammāraṃ saññāpeti ayaṃ patto sabbakappiyo buddhānaṃpi paribhogāraho.

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๙ เรื่องพระฉัพพัคคีย์ [ว่าด้วย การซื้อขายด้วยรูปิยะ มีประการต่างๆ]”