Muṭṭhipañcakādibhedaṃ pacchimappamāṇaṃ sandhāya esa nayo sabbesu adhiṭṭhātabbakesu cīvaresūti vuttaṃ taṃ na sameti. Karaviyatissattheravādepi dīghantatoyeva chiddaṃ dassitaṃ tiriyantato na dassitaṃ tasmā so aparicchinno. Mahāsumattheravāde pamāṇacīvarassa yattha katthaci chiddaṃ adhiṭṭhānaṃ bhindati mahantassa pamāṇato bahi chiddaṃ adhiṭṭhānaṃ na bhindatīti vuttaṃ. Idaṃ pana na vuttaṃ idaṃ nāma pamāṇacīvaraṃ ito uttariṃ mahantaṃ cīvaranti. Apicettha ticīvarādīnaṃ muṭṭhipañcakādibhedaṃ pacchimappamāṇanti adhippetaṃ tattha yadi pacchimappamāṇato bahi chiddaṃ adhiṭṭhānaṃ na bhindeyya ukkaṭṭhapattassāpi majjhimapattassa vā omakappamāṇato bahi chiddaṃ adhiṭṭhānaṃ na bhindeyya na ca na bhindati tasmā ayaṃpi vādo aparicchinno. Yo panāyaṃ sabbappaṭhamo aṭṭhakathāvādo ayamettha pamāṇaṃ. Kasmā. Paricchedasabbhāvato. Ticīvarassa hi pacchimappamāṇaṃ ca chiddappamāṇaṃ ca chiddappadesappamāṇaṃ ca sabbaaṭṭhakathāsuyeva paricchinditvā vuttaṃ. Tasmā sveva vādo pamāṇaṃ. Addhā hi so bhagavato adhippāyaṃ anugantvā vutto. Itaresu pana neva paricchedo atthi na pubbāparaṃ sametīti. Yo pana dubbalaṭṭhāne paṭhamaṃ aggaḷaṃ datvā pacchā dubbalaṭṭhānaṃ bhinditvā apaneti adhiṭṭhānaṃ na bhijjati. Maṇḍalaparivattanepi eseva nayo. Dupaṭassa ekasmiṃ paṭale chidde vā jāte galite vā adhiṭṭhānaṃ na bhijjati. Khuddakaṃ cīvaraṃ mahantaṃ karoti mahantaṃ vā khuddakaṃ karoti adhiṭṭhānaṃ na bhijjati. Ubho koṭiyo majjhe karonto sace paṭhamaṃ chinditvā pacchā ghaṭeti adhiṭṭhānaṃ bhijjati. Atha ghaṭetvā pacchā chindati na bhijjati. Rajakehi dhovāpetvā setaṃ kārāpentassāpi adhiṭṭhānaṃ adhiṭṭhānamevāti.

Ayaṃ tāva antodasāhaṃ adhiṭṭheti vikappetīti ettha adhiṭṭhāne vinicchayo.

Vikappane pana dve vikappanā sammukhā vikappanā ca parammukhā vikappanā ca. Kathaṃ sammukhā vikappanā hotīti. Cīvarānaṃ ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā imaṃ cīvaranti vā imāni cīvarānīti vā etaṃ cīvaranti vā etāni cīvarānīti vā vatvā tuyhaṃ vikappemīti vattabbaṃ. Ayamekā sammukhā vikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati. Paribhuñjituṃ vā vissajjetuṃ vā adhiṭṭhātuṃ vā na vaṭṭati. Mayhaṃ santakaṃ mayhaṃ santakāni paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohīti evaṃ pana vutte paccuddhāro nāma hoti tato pabhūti paribhogādayopi vaṭṭanti. Aparo nayo. Tatheva cīvarānaṃ ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā tasseva bhikkhuno santike imaṃ cīvaranti vā imāni cīvarānīti vā etaṃ cīvaranti vā etāni cīvarānīti vā vatvā pañcasu sahadhammikesu aññatarassa attanā abhirucitassa yassa kassaci nāmaṃ gahetvā tissassa bhikkhuno vikappemīti vā tissāya bhikkhuniyā tissāya sikkhamānāya tissassa sāmaṇerassa tissāya sāmaṇeriyā vikappemīti vā vattabbaṃ. Ayaṃ aparāpi sammukhā vikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati. Paribhogādīsu pana ekaṃpi na vaṭṭati. Tena pana bhikkhunā tissassa bhikkhuno santakaṃ .pe. Tissāya sāmaṇeriyā santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohīti vutte paccuddhāro nāma hoti tato pabhūti paribhogādayopi vaṭṭanti. Kathaṃ parammukhā vikappanā hotīti. Cīvarānaṃ tatheva ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvaṃ ca ñatvā imaṃ cīvaranti vā imāni cīvarānīti vā etaṃ cīvaranti vā etāni cīvarānīti vā vatvā tuyhaṃ vikappanatthāya dammīti vattabbaṃ. Tena vattabbo ko te mitto vā sandiṭṭho vā sambhatto vāti. Tato itarena purimanayeneva tisso bhikkhūti vā .pe. Tissā sāmaṇerīti vā vattabbaṃ. Puna tena bhikkhunā ahaṃ tissassa bhikkhuno dammīti vā .pe. Tissāya sāmaṇeriyā dammīti vā vattabbaṃ. Ayaṃ parammukhā vikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati. Paribhogādīsu pana ekaṃpi na vaṭṭati. Tena pana bhikkhunā dutiyasammukhā vikappanāyaṃ vuttanayeneva itthannāmassa santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohīti vutte paccuddhāro nāma hoti tato pabhūti paribhogādayopi vaṭṭanti. Dvinnaṃpi vikappanānaṃ kiṃ nānākaraṇaṃ. Sammukhā vikappanāya sayaṃ vikappetvā parena paccuddharāpeti parammukhā vikappanāya pareneva vikappāpetvā pareneva paccuddharāpeti idamettha nānākaraṇaṃ. Sace pana yassa vikappeti so paññattikovido na hoti na jānāti paccuddharituṃ Taṃ cīvaraṃ gahetvā aññassa byattassa santikaṃ gantvā puna vikappetvā paccuddharāpetabbaṃ. Vikappitavikappanā nāmesā vaṭṭati. Ayaṃ vikappetīti imasmiṃ pade vinicchayo. Anujānāmi bhikkhave ticīvaraṃ adhiṭṭhātuṃ na vikappetunti ādivacanato ca idaṃ vikappetīti avisesena vuttavacanaṃ viruddhaṃ viya dissati na ca viruddhaṃ tathāgatā bhāsanti tasmā evamassa attho veditabbo ticīvaraṃ ticīvarasaṅkhepena pariharato adhiṭṭhātumeva anujānāmi na vikappetuṃ vassikasāṭikaṃ pana cātummāsato paraṃ vikappetumeva na adhiṭṭhātuṃ evañca sati yo ticīvare ekena cīvarena vippavasitukāmo hoti tassa cīvarādhiṭṭhānaṃ paccuddharitvā vippavāsasukhatthaṃ vikappanāya okāso dinno hoti dasāhātikkame anāpattīti 3-. Etena upāyena sabbattha vikappanāya apaṭisiddhabhāvo veditabboti.

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระฉัพพัคคีย์”