อันธสูตร

๙. อันธสูตร

ว่าด้วยบุคคลตาบอด

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๓ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก

บุคคล ๓ จำพวก ไหนบ้าง คือ

๑. บุคคลตาบอด ๒. บุคคลตาเดียว

๓. บุคคลสองตา

บุคคลตาบอด เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ไม่มีนัยน์ตา ๑- เป็นเหตุให้ได้โภคทรัพย์ที่ยังไม่ได้ หรือ ทำโภคทรัพย์ที่ได้แล้วให้เพิ่มพูน และเขาไม่มีนัยน์ตาเป็นเครื่องรู้ธรรมที่เป็นกุศลและ อกุศล รู้ธรรมที่มีโทษและไม่มีโทษ รู้ธรรมที่เลวและประณีต รู้ธรรมที่มีส่วนเปรียบ ด้วยธรรมฝ่ายดำและธรรมฝ่ายขาว นี้เรียกว่า บุคคลตาบอด

บุคคลตาเดียว เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้มีนัยน์ตาเป็นเหตุให้ได้โภคทรัพย์ที่ยังไม่ได้ หรือทำ โภคทรัพย์ที่ได้แล้วให้เพิ่มพูน แต่เขาไม่มีนัยน์ตาเป็นเครื่องรู้ธรรมที่เป็นกุศลและ อกุศล รู้ธรรมที่มีโทษและไม่มีโทษ รู้ธรรมที่เลวและประณีต รู้ธรรมที่มีส่วนเปรียบ ด้วยธรรมฝ่ายดำและธรรมฝ่ายขาว นี้เรียกว่า บุคคลตาเดียว

บุคคลสองตา เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้มีนัยน์ตาเป็นเหตุให้ได้โภคทรัพย์ที่ยังไม่ได้ หรือทำ โภคทรัพย์ที่ได้แล้วให้เพิ่มพูน และเขามีนัยน์ตาเป็นเครื่องรู้ธรรมที่เป็นกุศลและ อกุศล รู้ธรรมที่มีโทษและไม่มีโทษ รู้ธรรมที่เลวและประณีต รู้ธรรมที่มีส่วนเปรียบ ด้วยธรรมฝ่ายดำและธรรมฝ่ายขาว นี้เรียกว่า บุคคลสองตา

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๓ จำพวกนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก

โภคทรัพย์อย่างนั้นไม่มีแก่บุคคลตาบอด

และบุคคลตาบอดย่อมไม่ทำบุญ

โทษเคราะห์ย่อมมีแก่บุคคลตาบอด

ผู้มีนัยน์ตาเสียในโลกทั้งสอง

ในกาลต่อมา เราได้กล่าวถึงบุคคลตาเดียวนี้ไว้

ก็บุคคลตาเดียวหมกมุ่นกับธรรมและอธรรม

แสวงหาโภคทรัพย์ด้วยการคดโกงและการพูดเท็จ

อันเป็นการลักขโมยทั้งสองอย่าง

@เชิงอรรถ :

@๑ นัยน์ตา ในที่นี้หมายถึงปัญญาจักษุ (องฺ.ติก.อ. ๒/๒๙/๑๐๗)

ก็มาณพผู้เป็นกามโภคีบุคคล

เป็นคนฉลาดที่จะรวบรวมโภคทรัพย์

เขาเป็นคนตาเดียวจากโลกนี้ไปสู่นรกย่อมเดือดร้อน

ส่วนบุคคลสองตา

เรากล่าวว่าเป็นบุคคลผู้ประเสริฐที่สุด

เขาให้ทรัพย์ที่ตนได้มาด้วยความหมั่นเป็นทาน

จากโภคทรัพย์ที่ตนหาได้โดยชอบธรรม

มีความดำริประเสริฐ มีจิตใจไม่วอกแวก

ย่อมเข้าถึงฐานะที่เจริญซึ่งไปแล้วไม่เศร้าโศก

บุคคลควรเว้นให้ห่างไกลจากบุคคลตาบอดและบุคคลตาเดียว

แต่ควรคบบุคคลสองตาที่ประเสริฐที่สุด

อันธสูตรที่ ๙ จบ