พึงทราบความเพียรทางจิตของภิกษุผู้พากเพียรพยายามผูกใจด้วยการกำหนดโอกาสอย่างนี้ว่า เราจักไม่ออกไปจากที่เร้นนี้ ตราบเท่าที่จิตของเรายังไม่หลุดพ้นจากอาสวะ เพราะไม่ยึดมั่น หรือด้วยการกำหนดอิริยาบถมีการนั่งเป็นต้นอย่างนี้ว่า เราจักไม่เลิกนั่งขัดสมาธินี้ ตราบเท่าที่จิตของเรายังไม่หลุดพ้นจากอาสวะ เพราะไม่ยึดมั่น.

ความเพียรแม้ทั้ง ๒ นั้นย่อมสมควรในที่นี้.

ก็สำหรับท่านผู้ปรารภความเพียรด้วยความเพียรแม้ทั้ง ๒ อย่างนี้ ถีนมิทธะที่ยังไม่เกิดก็ไม่เกิดขึ้น และที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละได้ เหมือนพระติสสเถระเผ่ามิลักขะ เหมือนพระมหาสิวเถระผู้อยู่เงื้อมเขาใกล้ละแวกบ้าน เหมือนพระปีติมัลลกเถระและเหมือนพระติสสเถระบุตรกุฏุมพีฉะนั้น.

ก็บรรดาพระเถระเหล่านั้น พระเถระ ๓ รูปข้างต้นและพระเถระเหล่าอื่นเห็นปานนั้นเป็นผู้เริ่มบำเพ็ญเพียรด้วยความเพียรทางกาย พระติสสเถระบุตร กุฏุมพีและพระเถระเหล่าอื่นเห็นปานนั้นเป็นผู้ปรารภความเพียรด้วยความเพียรทางใจ.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๑๒๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “วรรคที่ ๒”