ทั้งกรุณา ทั้งธรรมที่เป็นเบื้องต้นของกรุณา ชื่อว่าอหิงสา. การสำรวมในศีล ชื่อว่าสังยมะ. การสำรวมอินทรีย์ หรือการฝึกตนด้วยอุโบสถ ชื่อว่าทมะ.

ส่วนในปุณโณวาทสูตร พระองค์ตรัสเรียกขันติว่าทมะ. แม้ปัญญาที่ตรัสไว้ในอาฬวกสูตร ก็เหมาะสมในพระสูตรนี้เหมือนกัน.

การรักษา คุ้มครอง ปรนนิบัติมารดาบิดา ชื่อว่าการบำรุงมารดาบิดา.

บทว่า สนฺตานํ ความว่า ในสูตรอื่น พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้าและพระอริยสาวกทั้งหลาย ชื่อว่าสัตบุรุษ แต่ในพระสูตรนี้ ทรงประสงค์เอาผู้บำรุงเลี้ยงมารดาบิดา. เพราะเหตุนั้น บุคคลเหล่านั้นชื่อว่าสัตบุรุษ เพราะหมายความว่าสูงสุด. ชื่อว่าพรหมจารี เพราะหมายความว่าประพฤติประเสริฐที่สุด.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๒,๐๐๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปัณฑิตสูตร”