พระบรมศาสดาทรงเข้านีลกสิณพึงแผ่ความมืดทึบไป.

ถามว่า เพราะเหตุใด.

ตอบว่า เพราะทรงแผ่ไปเพื่อให้สัตว์ทั้งหลายผู้ขวนขวายการงานเป็นต้นเหล่านั้นเกิดความสะดุ้ง.

ลำดับนั้น พระบรมศาสดาทรงทราบว่า สัตว์เหล่านั้นถึงความสะดุ้งแล้ว ก็ทรงเข้าโอภาสกสิณสมาบัติ ทรงเปล่งพระพุทธรัศมีออกเป็นลำขาว ทรงบันดาลให้ที่ทุกแห่งมีแสงสว่างเป็นอันเดียวกัน โดยการเปล่งพระรัศมีอย่างเดียวเท่านั้น เหมือนเวลาที่พระจันทร์และพระอาทิตย์ขึ้นพร้อมๆ กันเป็นพันๆ ดวง และทรงเปล่งพระโอภาสนั้นออกโดยส่วนแห่งพระวรกาย มีประมาณเท่าเมล็ดงา.