อรรถกถาสูตรที่ ๔

ในสูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-

บทว่า อุทฺธจฺจกุกฺกุจจํ ได้แก่ อุทธัจจะและกุกกุจจะ.

ใน ๒ อย่างนั้น อาการที่จิตฟุ้งซ่าน ชื่อว่าอุทธัจจะ ความเดือดร้อนของบุคคลผู้ไม่ได้กระทำคุณความดี ทำแต่ความชั่ว เพราะข้อนั้นเป็นปัจจัย ชื่อว่ากุกกุจจะ.