บทว่า เจตโส อวูปสโม นี้เป็นชื่อของอุทธัจจะและกุกกุจจะนั่นเอง.
บทว่า อวูปสนฺตจิตฺตสฺส ได้แก่ ผู้มีจิตไม่สงบด้วยฌานและวิปัสสนา ก็ความไม่สงบนี้เป็นปัจจัยแก่อุทธัจจะและกุกกุจจะ ในที่สุดแห่งอุปนิสสยปัจจัย. จบอรรถกถาสูตรที่ ๔
อรรถกถาสูตรที่ ๕
ในสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที