๖. อปณฺณกสุตฺตวณฺณนา

[๑๖] ฉฏฺเฐ อปณฺณกปฏิปทนฺติ ๑- อวิรุทฺธปฏิปทํ ๒- เอกํสปฏิปทํ นิยฺยานิกปฏิปทํ การณปฏิปทํ สารปฏิปทํ มณฺฑปฏิปทํ อปจฺจนีกปฏิปทํ อนุโลมปฏิปทํ ธมฺมานุธมฺมปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหติ, น ตกฺกคฺคาเหน วา นยคฺคาเหน วา. เอวํ คเหตฺวา ปฏิปนฺโน หิ ภิกฺขุ วา ภิกฺขุณี วา อุปาสโก วา อุปาสิกา วา มนุสฺสเทวนิพฺพานสมฺปตฺตีหิ หายติ ๓- ปริหายติ, อปณฺณกปฏิปทํ ปฏิปนฺโน ปน ตาหิ สมฺปตฺตีหิ น ปริหายติ. อตีเต กนฺตารทฺธานมคฺคํ ปฏิปนฺเนสุ ทฺวีสุ สตฺถวาเหสุ ยกฺขสฺส วจนํ คเหตฺวา พาลสตฺถวาเหน ๔- สทฺธึ สตฺเถ อนยพฺยสนํ ปตฺเต, ๕- ยกฺขสฺส วจนํ อคเหตฺวา "อุทกทิฏฺฐิฏฺฐาเน อุทกํ ฉฑฺเฑสฺสามา"ติ ๖- สตฺถเก สญฺญาเปตฺวา มคฺคํ ปฏิปนฺโน ปณฺฑิตสตฺถวาโห วิย. ยํ สนฺธาย วุตฺตํ:-

"อปณฺณกํ ฐานเมเก ทุติยํ อาหุ ตกฺกิกา

เอตทญฺญาย เมธาวี ตํ คเณฺห ๗- ยทปณฺณกนฺ"ติ. ๘-