๖. เทวทูตสุตฺตวณฺณนา

[๓๖] ฉฏฺเฐ เทวทูตานีติ เทวทูตา. อยํ ปเนตฺถ วจนตฺโถ:- เทโวติ มจฺจุ, ตสฺส ทูตาติ เทวทูตา. ชิณฺณพฺยาธิมตา หิ สํเวคชนนฏฺเฐน "อิทานิ เต มจฺจุสมีปํ คนฺตพฺพนฺ"ติ โจเทนฺติ วิย, ตสฺมา เทวทูตาติ วุจฺจนฺติ. เทวา วิย ทูตาติปิ เทวทูตา. ยถา หิ อลงฺกตปฏิยตฺตาย เทวตาย อากาเส ฐตฺวา "ตฺวํ อสุกทิวเส มริสฺสสี"ติ วุตฺเต ตสฺสา วจนํ สทฺธาตพฺพํ โหติ, เอวเมวํ ชิณฺณพฺยาธิมตาปิ ทิสฺสมานา "ตฺวมฺปิ เอวํธมฺโม"ติ โจเทนฺติ วิย, เตสญฺจ ตํ วจนํ อนญฺญถาภาวิตาย เทวตาย พฺยากรณสทิสเมว โหตีติ เทวา วิย ทูตาติ เทวทูตา. วิสุทฺธิเทวานํ วา ทูตาติปิ เทวทูตา. สพฺพโพธิสตฺตา หิ ชิณฺณพฺยาธิมตปพฺพชิเต ทิสฺวาว สํเวคํ อาปชฺชิตฺวา

กาเยน ทุจฺจริตนฺติอาทิ กสฺมา อารทฺธํ? เทวตานุยุญฺชนฏฺฐานุ- ปกฺกมกมฺมทสฺสนตฺถํ. อิมินา หิ กมฺเมน อยํ สตฺโต นิรเย นิพฺพตฺตติ, อถ นํ ตตฺถ ยโม ราชา เทวทูเต สมนุยุญฺชติ. ตตฺถ กาเยน ทุจฺจริตํ จรตีติ กายทฺวาเรน ติวิธํ ทุจฺจริตํ จรติ. วาจายาติ วจีทฺวาเรน จตุพฺพิธํ ทุจฺจริตํ จรติ. มนสาติ มโนทฺวาเรน ติวิธํ ทุจฺจริตํ จรติ.