ปริกปฺเป น สณฺฐาตีติ อิทํ ปญฺหาปุจฺฉเนปิ ปญฺหากถเนปิ ลพฺภติ. กถํ? เอกจฺโจ หิ "ปญฺหํ ปุจฺฉิสฺสามี"ติ กณฺฐํ โสเธติ, โส อิตเรน "อิทํ นาม ตฺวํ ปุจฺฉิสฺสสี"ติ วุตฺโต ญาตภาวํ ญฺตวา "น เอตํ อญฺญํ ปุจฺฉิสฺสามี"ติ วทติ. ปญฺหํ ปุฏฺโฐปิ "ปญฺหํ กเถสฺสามี"ติ หนุํ สํโสเธติ, โส อิตเรน "อิทํ นาม กเถสฺสสี"ติ วุตฺโต ญาตภาวํ ญตฺวา "น เอตํ, อญฺญํ กเถสฺสามี"ติ วทติ. เอวํ ปริกปฺเป น สณฺฐาติ นาม.

อญฺญวาเท ๑- น สณฺฐาตีติ ญาตวาเท ชานิตวาเท น สณฺฐาติ. กถํ? เอกจฺโจ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, ตํ อิตโร "มนาโป ตยา ปโญฺห ปุจฺฉิโต, กหํ เต

ปฏิปทาย น สณฺฐาตีติ ปฏิปตฺติยํ น ติฏฺฐติ, วตฺตํ อชานิตฺวา อปุจฺฉิตพฺพฏฺฐาเน ปุจฺฉตีติ อตฺโถ. อยํ หิ ๓- ปโญฺห นาม เจติยงฺคเณ ปุจฺฉิเตน น กเถตพฺโพ, ตถา ภิกฺขาจารมคฺเค คามํ ปิณฺฑาย จรณกาเล. อาสนสาลาย นิสินฺนกาเล ยาคุํ วา ภตฺตํ วา คเหตฺวา ๔- นิสินฺนกาเลปิ ปริภุญฺชิตฺวา นิสินฺนกาเลปิ ทิวาวิหารฏฺฐานคมนกาเลปิ. ทิวาฏฺฐาเนปิ นิสินฺนกาเล ปน โอกาสํ กาเรตฺวา ปุจฺฉนฺตสฺส กเถตพฺโพ, อกาเรตฺวา ปุจฺฉนฺตสฺส น กเถตพฺโพ. อิทํ วตฺตํ อชานิตฺวา ปุจฺฉนฺโต ปฏิปทาย น สณฺฐาติ นาม. เอวํ สนฺตายํ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อกจฺโฉ โหตีติ ภิกฺขเว เอตํ อิมสฺมิญฺจ การเณ สติ อยํ ปุคฺคโล น กเถตุํ ยุตฺโต นาม โหติ.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๑,๑๐๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “กถาวัตถุสูตร”