@อิ. คาหเย ๖ อิ. ภควโต อุปฺปาทิตา. ภควนฺตํ หิ นิสฺสาย มยํ อิเม ธมฺเม อาชานาม ปฏิวิชฺฌามาติ เอวํ ภควํมูลกา โน ภนฺเต ธมฺมาติ. ภควํเนตฺติกาติ ภควา ธมฺมานํ เนตา วิเนตา อนุเนตา ยถาสภาวโต ปาฏิเอกฺกํ ปาฏิเอกฺกํ นามํ คเหตฺวาว ทสฺเสตาติ ๑- ธมฺมา ภควํเนตฺติกา นาม โหนฺติ. ภควํปฏิสรณาติ จตุภูมิกธมฺมา สพฺพญฺญุตญาณสฺส อาปาถํ อาคจฺฉมานา ภควติ ปฏิสรนฺติ นามาติ ภควํปฏิสรณา. ปฏิสรนฺตีติ โอสรนฺติ สโมสรนฺติ. อปิจ มหาโพธิมณฺเฑ นิสินฺนสฺส ภควโต ปฏิเวธวเสน ผสฺโส อาคจฺฉติ "อหํ ภควา กินฺนาโม"ติ ตฺวํ ผุสนฏฺเฐน ผสฺโส นาม. เวทนา, สญฺญา, สงฺขารา, วิญฺญาณํ อาคจฺฉติ "อหํ ภควา กินฺนามนฺ"ติ ตฺวํ วิชานนฏฺเฐน วิญฺญาณํ นามาติ. เอวํ จตุภูมิกธมฺมานํ ยถาสภาวโต ปาฏิเอกฺกํ ปาฏิเอกฺกํ นามํ คณฺหนฺโต ภควา ธมฺเม ปฏิสรตีติ ภควํปฏิสรณา. ภควนฺตํเยว ปฏิภาตูติ ภควโตเยว เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ อุปฏฺฐาตุ, ตุเมฺหเยว โน กเถถาติ ๒- อตฺโถ.

ราโค โขติ รชฺชนวเสน ปวตฺตราโค. อปฺปสาวชฺโชติ โลกวชฺชวเสนปิ วิปากวชฺชวเสนปีติ ทฺวีหิปิ วชฺเชหิ อปฺปสาวชฺโช, อปฺปโทโสติ อตฺโถ. กถํ? มาตาปิตโร หิ ภาติกภคินิอาทโย จ ปุตฺตภาติกานํ อาวาหวิวาหมงฺคลํ นาม กาเรนฺติ. เอวํ ตาเวส โลกวชฺชวเสน ๓- อปฺปสาวชฺโช. สทารสนฺโตสมูลิกา ปน อปาเย ปฏิสนฺธิ นาม น โหตีติ เอวํ วิปากวชฺชวเสน อปฺปสาวชฺโช. ทนฺธวิราคีติ วิรชฺชมาโน ปเนส สณิกํ วิรชฺชติ, น สีฆํ มุจฺจติ. เตลมสิราโค วิย จิรํ อนุพนฺธติ, ๔- คนฺตฺวาปิ นาคจฺฉตีติ ทนฺธวิราคี. เทฺว ตีณิ ภวนฺตรานิ อาคจฺฉตีติ ทนฺธวิราคี. ๔-

ตตฺริทํ วตฺถุ:- เอโก กิร ปุริโส ภาตุชายาย มิจฺฉาจารํ จรติ, ตสฺสาปิ อิตฺถิยา อตฺตโน สามิกโต โสเยว ปิยตโร อโหสิ. สา ตํ อาห "อิมสฺมึ การเณ ปากเฏ ชาเต มหตี ครหา ภวิสฺสติ, ตว ภาติกํ ฆาเตหี"ติ. โส ตํ ๕- "นสฺส