@๓ ฉ.ม.,อิ. ปริหีนฏฺฐานํ ๔ ฉ.ม. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ

@๕ ม....จกฺกวาเฬหิ ๖ ฉ.ม.,อิ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ สุริโย ปญฺญายติ, ตตฺถ นํ อตฺตโน อานุภาเวน อตฺถงฺคเมยฺย. ยตฺถ ปน น ปญฺญายติ, ตตฺถ นํ อุปฏฺฐเปตฺวา ๑- มชฺเฌ ฐเปยฺย. ตโต ยตฺถ สุริโย น ๒- ปญฺญายติ, ตตฺถ มนุสฺสา "อธุนาว สุริโย ปญฺญายิตฺถ, โส อิทาเนว อตฺถงฺคมิโต, นาคาวฏฺโฏ นุ โข อยํ, ภูตาวฏฺฏยกฺขาวฏฺฏเทวตาวฏฺฏานํ อญฺญตโร"ติ วิตกฺกํ อุปฺปาเทยฺยํ. ยตฺถ น ๓- ปญฺญายติ, ตตฺถ มนุสฺสา "อิทาเนว สุริโย อตฺถงฺคมิโต, สฺวายํ อิทเมว อุฏฺฐิโต, กึ นุ โข อยํ นาคาวฏฺฏภูตาวฏฺฏยกฺขาวฏฺฏเทวตาวฏฺฏานํ อญฺญตโร"ติ วิตกฺกํ อุปฺปาเทยฺยุํ. ตโต เตสุ มนุสฺเสสุ อาโลกญฺจ อนฺธการญฺจ อาวชฺชิตฺวา ๔- "กึ ปจฺจยา นุ โข อิทนฺ"ติ ปริเยสมาเนสุ สตฺถา นีลกสิณํ สมาปชฺชิตฺวา พหลนฺธการํ ปตฺถเรยฺย. กสฺมา? เตสํ กมฺมาทิปฺปสุตานํ สตฺตานํ สนฺตาสชนนตฺถํ. อถ เนสํ สนฺตานํ อาปนฺนภาวํ ญตฺวา โอทาตกสิณสมาปตฺตึ สมาปชฺชิตฺวา ปณฺฑรํ ฆนพุทฺธรสฺมึ วิสฺสชฺเชนฺโต จนฺทสหสฺสสุริยสหสฺสอุฏฺฐานกาโล วิย เอกปฺปหาเรเนว สพฺพํ เอกาโลกํ กเรยฺย. ตญฺจ โข ติลพีชมตฺเตน กายปฺปเทเสน โอภาสํ มุญฺจนฺโต. โย หิ จกฺกวาฬปฐวึ ทีปกปลฺลกํ กตฺวา มหาสมุทฺเท อุทกํ เตลํ กตฺวา สิเนรุํ วฏฺฏึ กตฺวา อญฺญสฺมึ สิเนรุมุทฺธนิ ฐเปตฺวา ชาเลยฺย, โส เอกจกฺกวาเฬเยว อาโลกํ กเรยฺย. ตโต ปรํ วิทตฺถึปิ โอภาเสตุํ น สกฺกุเณยฺย. ตถาคโต ปน ติลผลปฺปมาเณน สรีรปฺปเทเสน โอภาสํ มุญฺจิตฺวา ติสหสฺสีมหาสหสฺสีโลกธาตุํ เอโกภาวํ กเรยฺย ตโต วา ปน ภิยฺโย, เอวํมหนฺตาปิ ๕- พุทฺธคุณาติ.

ตํ อาโลกํ สญฺชาเนยฺยุนฺติ ตํ อาโลกํ ทิสฺวา "เยน สุริโย อตฺถญฺเจว คโต ๖- อุฏฺฐาปิโต จ, พหลนฺธการญฺจ วิสฏฺฐํ, เอส โส ปุริโส อิทานิ อาโลกํ กตฺวา ฐิโต, อโห อจฺฉริยปุริโส"ติ อญฺชลึ ปคฺคยฺห นมสฺสมานา ติฏฺเฐยฺยุํ. ๗- สทฺทมนุสฺสาเวยฺยาติ ธมฺมกถาสทฺทํ อนุสฺสาเวยฺย. โย หิ เอกํ จกฺกวาฬปพฺพตํ