๑๐. ปํสุโธวกสุตฺตวณฺณนา

[๑๐๒] ทสเม โธวตีติ วิกฺขาเลติ. สนฺโธวตีติ สุฏฺฐุ โธวติ, ปุนปฺปุนํ โธวติ. นิทฺโธวตีติ นิคฺคณฺหิตฺวา โธวติ. ๑- อนิทฺธนฺตนฺติ น นิคฺคณฺหิตฺวา ธนฺตํ. อนินฺนีตกสาวนฺติ อวชฺชิตกสาวํ. ๑- ปภงฺคูติ ปภิชฺชนสภาวํ, อธิกรณียํ ฐเปตฺวา มุฏฺฐิกาย ปหฏมตฺตํ ภิชฺชติ. ปฏฺฏิกายาติ ๒- สุวณฺณปฏฺฏตฺถาย. ๓- คีเวยฺยเกติ คีวาลงฺกาเร.

อธิจิตฺตนฺติ สมถวิปสฺสนาจิตฺตํ. อนุยุตฺตสฺสาติ ภาเวนฺตสฺส. สเจตโสติ จิตฺตสมฺปนฺโน. ทพฺพชาติโกติ ปณฺฑิตชาติโก. กามวิตกฺกาทีสุ กาเม อารพฺภ อุปฺปนฺโน วิตกฺโก กามวิตกฺโก. พฺยาปาทวิหึสาสมฺปยุตฺตวิตกฺกา พฺยาปาทวิหึสาวิตกฺกา นาม. ญาติวิตกฺกาทีสุ "อมฺหากํ ญาตกา พหู ปุญฺญวนฺตา"ติอาทินา นเยน ญาตเก อารพฺภ อุปฺปนฺโน วิตกฺโก ญาติวิตกฺโก "อสุโก ชนปโท เขโม สุภิกฺโข"ติอาทินา นเยน ชนปทมารพฺภ อุปฺปนฺโน เคหสิตวิตกฺโก ๔- ชนปทวิตกฺโก นาม. [๕]- น ปณีโตติ น อตปฺปโก ๖- นปฺปฏิปฺปสฺสทฺธิลทฺโธติ น กิเลสปฏิปฺปสฺสทฺธิยา ลทฺโธ. น เอโกทิภาวาธิคโตติ น เอกคฺคภาวํ ปตฺโต. สสงฺขารนิคฺคยฺหวาริตวโตติ ๗- สสงฺขาเรน สปฺปโยเคน กิเลเส นิคฺคณฺหิตฺวา วาเรตฺวา วาริโต, น กิเลสานํ ฉินฺนนฺเต อุปฺปนฺโน, กิเลเส ปน วาเรตฺวา อุปฺปนฺโน.

โหติ โส ภิกฺขเว สมโยติ เอตฺถ สมโย นาม อุตุสปฺปายํ อาหารสปฺปายํ เสนาสนสปฺปายํ ปุคฺคลสปฺปายํ ธมฺมสฺสวนสปฺปายนฺติ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ สปฺปายานํ ปฏิลาภกาโล. ยนฺตํ จิตฺตนฺติ ยสฺมึ สมเย ตํ วิปสฺสนาจิตฺตํ. อชฺฌตฺตํเยว สนฺติฏฺฐตีติ อตฺตนิเยว ติฏฺฐติ. นิยกชฺฌตฺตํ หิ อิธ อชฺฌตฺตํ นาม. โคจรชฺฌตฺตํปิ