อุปฺปชฺชมาโน อุปฺปชฺชตีติ อิทํ ปน อุภยํปิ วิปฺปกตวจนเมว. อุปฺปชฺชนฺโต พหุชนหิตตฺถาย ๓- อุปฺปชฺชติ, น อญฺเญน การเณนาติ เอวํ ปเนตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. เอวรูปญฺเจตฺถ ลกฺขณํ น สกฺกา เอตํ อญฺเญน สทฺทลกฺขเณน ปฏิพาหิตุํ.

อปิจ อุปฺปชฺชมาโน นาม, อุปฺปชฺชติ นาม, อุปฺปนฺโน นามาติ อยเมตฺถ เภโท เวทิตพฺโพ. เอส หิ ทีปงฺกรปาทมูลโต ปฏฺฐาย ลทฺธพฺยากรโณ พุทฺธการเก ธมฺเม ปริเยสนฺโต ทส ปารมิโย ทิสฺวา "อิเม ธมฺมา มยา ปูเรตพฺพา"ติ กตสนฺนิฏฺฐาโน ทานปารมึ ปูเรนฺโตปิ อุปฺปชฺชมาโน นาม. สีลปารมี ฯเปฯ อุเปกฺขาปารมีติ อิมา ทส ปารมิโย ปูเรนฺโตปิ, ทส อุปปารมิโย ปูเรนฺโตปิ อุปฺปชฺชมาโน นาม. ทส ปรมตฺถปารมิโย ปูเรนฺโต อุปฺปชฺชมาโน นาม. ปญฺจ มหาปริจฺจาเค ปริจฺจชนฺโตปิ อุปฺปชฺชมาโน นาม. ญาตตฺถจริยํ โลกตฺถจริยํ พุทฺธตฺถจริยํ ๔- ปูรยมาโนปิ อุปฺปชฺชมาโน นาม. กปฺปสตสหสฺสาธิกานิ จตฺตาริ อสงฺเขฺยยฺยานิ พุทฺธการกธมฺเม มตฺถกํ ปาเปนฺโตปิ อุปฺปชฺชมาโน นาม. เวสฺสนฺตรตฺตภาวํ ปหาย ตุสิตปุเร ปฏิสนฺธึ คเหตฺวา สฏฺฐิวสฺสสตสหสฺสาธิกา สตฺตปณฺณาสวสฺสโกฏิโย

@๓ ฉ.ม. พหุชนหิตาย ๔ สี. ญาตตฺถจริยํ โลกตฺถจริยํ พุทฺธิจริยํ,

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๑๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกบุคคลบาลี”