@๖ ฉ.ม. ตสฺส ๗ ฉ.ม. ภควตา หิ มหาโพธิมณฺเฑ โพธิมณฺฑา อิสิปตนํ อาคมฺม "เทฺวเม ภิกฺขเว อนฺตา ปพฺพชิเตน น เสวิตพฺพา"ติ ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนสุตฺเต ๑- เทสิเต อายสฺมตา อญฺญาโกณฺฑญฺญตฺเถเรน สทฺธึ อฏฺฐารสโกฏิสงฺขา พฺรหฺมาโน อมตปานํ ปิวึสุ, เอตสฺส สตฺตโลกสฺส อนุกมฺปาย อุปฺปนฺโน. ปญฺจมทิวเส อนตฺตลกฺขณสุตฺตนฺตปริโยสาเน ๒- ปญฺจวคฺคิยตฺเถรา อรหตฺเต ปติฏฺฐหึสุ, เอตสฺสปิ สตฺตโลกสฺส อนุกมฺปาย อุปฺปนฺโน. ตโต ยสทารกปฺปมุเข ปญฺจปณฺณาส ปุริเส อรหตฺเต ปติฏฺฐาเปสิ, ตโต กปฺปาสิกวนสณฺเฑ ตึส ภทฺทวคฺคิเย ตโย มคฺเค จ ตีณิ ผลานิ จ สมฺปาเปสิ, เอตสฺส สตฺตโลกสฺส อนุกมฺปาย อุปฺปนฺโน. คยาสีเส อาทิตฺตปริยายสุตฺตนฺตปริโยสาเน ๓- ชฏิลสหสฺสํ อรหตฺเต ปติฏฺฐาเปสิ, ตถา ลฏฺฐิวเน พิมฺพิสารปฺปมุขา เอกาทสนหุตา พฺราหฺมณคหปติกา สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหึสุ, เอกนหุตํ สรเณสุ ปติฏฺฐิตํ. ติโรกุฑฺฑอนุโมทนาวสาเน จตุราสีติยา ปาณสหสฺเสหิ อมตปานํ ปีตํ. สุมนมาลาการสมาคเม จตุราสีติยา ปาณสหสฺเสหิ. ๔- ธนปาลสมาคเม ทสหิ ปาณสหสฺเสหิ, ขทิรงฺคารชาตกสมาคเม จตุราสีติยา ปาณสหสฺเสหิ, ชมฺพุกาชีวกสมาคเม จตุราสีติยา ปาณสหสฺเสหิ. อานนฺทเสฏฺฐิสมาคเม จตุราสีติยา ปาณสหสฺเสหิ อมตปานํ ปีตํ. ปาสาณกเจติเย ปารายนสุตฺตนฺตกถาทิวเส จุทฺทส ปาณโกฏิโย อมตปานํ ปิวึสุ. ยมกปาฏิหาริยทิวเส วีสติ ปาณโกฏิโย, ตาวตึสภวเน ปณฺฑุกมฺพลสิลายํ นิสีทิตฺวา มาตรํ กายสกฺขึ กตฺวา สตฺตปฺปกรณํ อภิธมฺมํ เทเสนฺตสฺส อสีติ ปาณโกฏิโย, เทโวโรหเน ตึส ปาณโกฏิโย, สกฺกปญฺหสุตฺตนฺเต อสีติ เทวตาสหสฺสานิ อมตปานํ ปิวึสุ. มหาสมยสุตฺเต มงฺคลสุตฺเต จุลฺลราหุโลวาเท สมจิตฺตปฏิปทายาติ อิเมสุ จตูสุ ฐาเนสุ อภิสมยปฺปตฺตสตฺตานํ ปริจฺเฉโท นตฺถิ. เอตสฺสปิ สตฺตโลกสฺส อนุกมฺปาย อุปฺปนฺโนติ. ยาว อชฺชทิวสา อิโต ปรํ อนาคเต สาสนํ นิสฺสาย สคฺคโมกฺขมคฺเค ปติฏฺฐหนฺตานํ วเสนาปิ อยเมตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

@๒ วิ.มหา. ๔/๒๐/๑๗ ปญฺจวคฺคิกถา, สํ.ข. ๑๗/๕๙/๕๕ ขนฺธสํยุตฺต

@๓ วิ.มหา. ๔/๕๔/๔๔ อุรุเวลปาฏิหาริยกถา ๔ ฉ.ม. จตุราสีติยา จ