อปโร นโย:- เอวนฺติ จ วจเนน โยนิโส มนสิการํ ทีเปติ อโยนิโส มนสิกโรโต นานปฺปการปฏิเวธาภาวโต. สุตนฺติ จ วจเนน อวิกฺเขปํ ทีเปติ วิกฺขิตฺตจิตฺตสฺส สวนาภาวโต. ตถา หิ วิกฺขิตฺตจิตฺโต ปุคฺคโล สพฺพสมฺปตฺติยา วุจฺจมาโนปิ "น มยา สุตํ, ปุน ภณถา"ติ ภณติ. โยนิโสมนสิกาเรน เจตฺถ อตฺตสมฺมาปณิธิญฺจ ปุพฺเพ จ กตปุญฺญตํ สาเธติ. สมฺมา อปฺปณิหิตสฺส ปุพฺเพ อกตปุญฺญสฺส จ อิตรภาวโต ๔- อวิกฺเขเปน สทฺธมฺมสวนํ สปฺปุริสูปสฺสยญฺจ สาเธติ. น หิ วิกฺขิตฺตจิตฺโต โสตุํ สกฺโกติ, น จ สปฺปุริเส อนุปสฺสยมานสฺส สวนํ อตฺถีติ.

@ตทภาวโต

อปโร นโย:- ยสฺมา "เอวนฺติ ยสฺส จิตฺตสนฺตานสฺส นานปฺปการปฺ- ปวตฺติยา นานตฺถพฺยญฺชนคฺคหณํ โหติ, ตสฺส นานาการนิทฺเทโส"ติ วุตฺตํ, โส จ เอวํ ภทฺทโก อากาโร น สมฺมา อปฺปณิหิตตฺตโน ปุพฺเพ อกตปุญฺญสฺส วา โหติ, ตสฺมา เอวนฺติ อิมินา ภทฺทเกน อากาเรน ปจฺฉิมจกฺกทฺวยสมฺปตฺตึ อตฺตโน ทีเปติ. สุตนฺติ สวนโยคฺเคน ปุริมจกฺกทฺวยสมฺปตฺตึ. น หิ อปฺปฏิรูปเทเส วสโต สปฺปุริสูปนิสฺสยวิรหิตสฺส วา สวนํ อตฺถิ. อิจฺจสฺส ปจฺฉิมจกฺกทฺวยสิทฺธิยา อาสยสุทฺธิ สิทฺธา โหติ, ปุริมจกฺกทฺวยสิทฺธิยา ปโยคสุทฺธิ. ตาย จ อาสยสุทฺธิยา อาคมพฺยตฺติสิทฺธิ, ปโยคสุทฺธิยา อธิคมพฺยตฺติสิทฺธิ. อิติ ปโยคาสยสุทฺธิสฺส อาคมาธิคมสมฺปนฺนสฺส วจนํ อรุณุคฺคํ ๑- วิย สุริยสฺส อุทยโต, โยนิโส มนสิกาโร วิย จ กุสลกมฺมสฺส, อรหติ ภควโต วจนสฺส ปุพฺพงฺคมํ ภวิตุนฺติ ฐาเน นิทานํ ฐเปนฺโต เอวมฺเม สุตนฺติอาทิมาห.