@องฺ.อฏฺฐก. ๒๓/๑๒๐/๒๓๙ (สฺยา), ขุ.เถร. ๒๖/๙๐๒/๓๘๗ ยทา

@๖ ขุ.เถร. ๒๖/๙๐๑-๓/๓๘๙ อนุรุทฺธตฺเถรคาถา กสฺมา ปนายํ อุจฺจากุลิกานํ อคฺโคติ วุตฺโต, กึ ตโต อุจฺจากุลิกตรา นตฺถีติ? อาม นตฺถิ. ตสฺส หิ มาตา สากิยานีนํ อนฺตเร วเยน สพฺพเชฏฺฐิกา, โส เอวํ วา ๑- สากิยกุเล สมฺปตฺตํ รชฺชํ ปหาย ปพฺพชิโต. ตสฺมา อุจฺจากุลิกานํ อคฺโคติ วุตฺโต. อปิจ ปุพฺเพ ปฏฺฐนานุภาเวน เอส อนุปฏิปาฏิยา ปญฺจชาติสตานิ ราชกุเล นิพฺพตฺติตฺวา รชฺชํ กาเรสิเยว. โส อิมินาปิ การเณน อุจฺจากุลิกานํ อคฺโคติ วุตฺโต.

ปญฺหากมฺเม ปนสฺส อยมนุปุพฺพิกถา:- อยมฺปิ หิ อตีเต ปทุมุตฺตรพุทฺธกาเล มหาโภคกุเล นิพฺพตฺโต วุตฺตนเยเนว ธมฺมสฺสวนตฺถาย คโต. ตํทิวสํ สตฺถารา ๒- เอกํ ภิกฺขุํ อุจฺจากุลิกานํ ภิกฺขูนํ อคฺคฏฺฐาเน ฐปิตํ ๓- ทิสฺวา "มยาปิ อนาคเต เอกสฺส พุทฺธสฺส สาสเน อุจฺจากุลิกานํ ภิกฺขูนํ อคฺเคน ภวิตุํ วฏฺฏตี"ติ ตถาคตํ นิมนฺเตตฺวา สตฺตทิวสานิ พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสํฆสฺส มหาทานํ ทตฺวา "ภนฺเต อหํ อิมสฺส ทานสฺส ผเลน อญฺญํ สมฺปตฺตึ น อากงฺขามิ, อนาคเต ปน เอกสฺส พุทฺธสฺส สาสเน อุจฺจากุลิกานํ ภิกฺขูนํ อคฺโค ภเวยฺยนฺ"ติ ปฏฺฐยิตฺวา ปาทมูเล นิปชฺชิ.

สตฺถา อนาคตํ โอโลเกนฺโต สมิชฺฌนภาวํ ทิสฺวา "สมิชฺฌิสฺสติ เต อิทํ กมฺมํ, อิโต กปฺปสตสหสฺสาวสาเน โคตโม นาม พุทฺโธ อุปฺปชฺชิสฺสติ, ตฺวํ ตสฺส สาสเน อุจฺจากุลิกานํ ภิกฺขูนํ อคฺโค ภวิสฺสสี"ติ พฺยากริตฺวา ภตฺตานุโมทนํ กตฺวา วิหารํ อคมาสิ. โสปิ ตํ พฺยากรณํ สุตฺวา ๔- อุจฺจากุลิกานํ สํวตฺตนิกกมฺมํ ปุจฺฉิตฺวา ธมฺมาสนานิ กาเรตฺวา เตสุ ปจฺจตฺถรณานิ สนฺถราเปตฺวา ธมฺมวีชนิโย ธมฺมกถิกวตฺตํ อุโปสถาคาเร ปทีปเตลทานนฺติ เอวํ ยาวชีวํ พหุวิธํ กลฺยาณกมฺมํ กตฺวา ตตฺถ กาลํ กตฺวา ๕- เทเวสุ จ มนุสฺเสสุ จ สํสรนฺโต กสฺสปทสพลสฺส จ อมฺหากญฺจ ภควโต อนฺตเร พาราณสิยํ กุฏุมฺพิกสฺส ฆเร นิพฺพตฺโต.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๓๐๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “วรรคที่ ๑”