@๖ ฉ.ม. อุปฺปชฺชมานกพุทฺธสฺส ทิสฺวา "อยํ ปุริโส โลกคฺโค ๑- มุตฺโต หุตฺวา ปญฺญายติ, ยถา อสฺส สรีรนิปฺผตฺติ เยหิ จกฺกลกฺขเณหิ ๒- สมนฺนาคโต อคารมชฺเฌ วา ติฏฺฐนฺโต จกฺกวตฺติราชา โหติ, ปพฺพชนฺโต วา วิวฏฺฏจฺฉโท สพฺพญฺญุพุทฺโธ โหตี"ติ ญตฺวา ปฐมทสฺสเนเนว ทสพลํ อภิวาเทตฺวา "อิโต เอถ ภควา"ติ พุทฺธาสนํ ปญฺญาเปตฺวา อทาสิ. ตถาคโต โคตมสฺส ธมฺมํ เทสยมาโน นิสีทิ.

ตสฺมึ สมเย เต ชฏิลา "ปณีตปณีตํ วนมูลผลาผลํ อาจริยสฺส ทตฺวา เสสกํ ปริภุญฺชิสฺสามา"ติ อาคจฺฉนฺตา ทสพลํ อุจฺจาสเน, อาจริยํ ปน นีจาสเน นิสินฺนํ ทิสฺวา "ปสฺสถ, มยํ `อิมสฺมึ โลเก อมฺหากํ อาจริเยน อุตฺตริตโร นตฺถี'ติ วิจราม, อิทานิ ปน โน อาจริยํ นีจาสเน นิสีทาเปตฺวา อุจฺจาสเน นิสินฺนโก เอโกว ปญฺญายติ, มหนฺโต วตายํ ปุริโส ภวิสฺสตี"ติ ปิฏกานิ คเหตฺวา อาคจฺฉนฺติ. โคตมตาปโส "อิเม มํ ทสพลสฺส สนฺติเก วนฺเทยฺยุนฺ"ติ ภีโต ทูรโต อาห "ตาตา มา มํ วนฺทิตฺถ, สเทวเก โลเก อคฺคปุคฺคโล สพฺเพสํ วนฺทนารโห ปุริโส อิธ นิสินฺโน, เอตํ วนฺทถา"ติ. ตาปสา "น อชานิตฺวา อาจริโย กเถสี"ติ ๓- สพฺเพว ตถาคตสฺส ปาเท วนฺทึสุ. "ตาตา อมฺหากํ อญฺญํ ทสพลสฺส ทาตพฺพยุตฺตํ โภชนํ นตฺถิ, อิมํ วนมูลผลาผลํ ทสฺสามา"ติ ปณีตปณีตํ พุทฺธานํ ปตฺเต ปติฏฺฐาเปสิ. สตฺถา วนมูลผลาผลํ ปริภุญฺชิ. ตทนนฺตรํ ตาปโสปิ สทฺธึ อนฺเตวาสิเกหิ ปริภุญฺชิ, สตฺถา ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา "เทฺว อคฺคสาวกา ภิกฺขุสตสหสฺสํ คเหตฺวา อาคจฺฉนฺตู"ติ จินฺเตสิ. ตสฺมึ ขเณ อคฺคสาวโก มหาวิมลตฺเถโร ๔- "กหํ นุ โข สตฺถา คโต"ติ อาวชฺเชนฺโต "สตฺถา อมฺหากํ อาคมนํ ปจฺจาสึสตี"ติ ภิกฺขุสตสหสฺสํ คเหตฺวา สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา นมสฺสมาโน อฏฺฐาสิ.

ตาปโส ๕- อนฺเตวาสิเก อาห "ตาตา อมฺหากํ อญฺโญ สกฺกาโร นตฺถิ, ภิกฺขุสํโฆ ทุกฺเขน ๖- ฐิโต. พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสํฆสฺส ปุปฺผาสนํ ปญฺญาเปสฺสาม,