@๕ สํ.สฬา. ๑๘/๑๘๗/๑๓๒ โลกกามคุณวคฺค (สฺยา), ม.อุ. ๑๔/๔๑๖/๓๕๖ จูฬราหุโลวาทสุตฺต สุตฺตสฺส ปรชฺฌาสโย นิกฺเขโป. ปรชฺฌาสยวเสน เหตํ นิกฺขิตฺตํ. เกสํ อชฺฌาสเยนาติ? รูปครุกานํ ปุริสานํ.

ตตฺถ นาหํ ภิกฺขเวติอาทีสุ นกาโร ปฏิเสธตฺโถ. อหนฺติ อตฺตานํ นิทฺทิสติ. ภิกฺขเวติ เต ภิกฺขู อาลปติ. อญฺญนฺติ อิทานิ วตฺตพฺพา อิตฺถีรูปโต อญฺญํ. เอกรูปํปีติ เอกํปิ รูปํ. สมนุปสฺสามีติ เทฺว สมนุปสฺสนา ญาณสมนุปสฺสนา จ ทิฏฺฐิสมนุปสฺสนา จ. ตตฺถ "อนิจฺจโต สมนุปสฺสติ, โน นิจฺจโต"ติ ๑- อยํ ญาณสมนุปสฺสนา นาม. "รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสตี"ติอาทิกา ๒- ปน ทิฏฺฐิสมนุปสฺสนา นาม. ตาสุ อิธ ญาณสมนุปสฺสนา อธิปฺเปตา. อิมสฺส ปน ปทสฺส นกาเรน สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ. อิทํ หิ วุตฺตํ โหติ:- อหํ ภิกฺขเว สพฺพญฺญุตญาเณน โอโลเกนฺโตปิ อญฺญํ เอกรูปํปิ น สมนุปสฺสามีติ. ยํ เอวํ ปุริสสฺส จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐตีติ ยํ รูปํ รูปครุกสฺส ปุริสสฺส จตุภูมิกํ กุสลจิตฺตํ ปริยาทิยิตฺวา คณฺหิตฺวา เขเปตฺวา ติฏฺฐติ. "สพฺพํ หตฺถิกายํ ปริยาทิยิตฺวา"ติอาทีสุ ๓- คหณํ ปริยาทานํ นาม. "อนิจฺจสญฺญา ภิกฺขเว ภาวิตา พหุลีกตา สพฺพํ กามราคํ ปริยาทิยตี"ติอาทีสุ ๔- เขปนํ. อิธ อุภยํปิ วฏฺฏติ. อิธ ๕- อิทํ รูปํ จตุภูมิกํ กุสลจิตฺตํ คณฺหนฺตํ นีลุปฺปลกลาปํ ๖- ปุริโส วิย หตฺเถน คณฺหาติ นาม. ๗- เขปยมานํ อคฺคิ วิย อุทฺธเน อุทกํ สนฺตาเปตฺวา เขเปติ. อุปฺปตฺติญฺจสฺส นิวารยมานเมว จตุภูมิกํ กุสลจิตฺตํ คณฺหาติ เจว เขเปติ จาติ เวทิตพฺพํ. เตน วุตฺตํ "ปุริสสฺส จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐตี"ติ.

ยถยิทนฺติ ยถา อิทํ. อิตฺถีรูปนฺติ อิตฺถิยา รูปํ. ตตฺถ "กิญฺจ ภิกฺขเว รูปํ วเทถ. รุปฺปตีติ โข ภิกฺขเว ตสฺมา รูปนฺติ วุจฺจติ. เกน รุปฺปติ? สีเตนปิ รุปฺปติ อุเณฺหนปิ รุปฺปตี"ติ ๘- สุตฺตานุสาเรน รูปสฺส วจนตฺโถ เจว สามญฺญลกฺขณญฺจ เวทิตพฺพํ. อยํ ปน รูปสทฺโท ขนฺธภวนิมิตฺตปจฺจยสรีรวณฺณสณฺฐานาทีสุ อเนเกสุ