@๔ ม. อาวชฺเชตฺวา ๕ ฉ.ม.,อิ. อปริภุญฺชิตฺวา ๖ ฉ.ม.,อิ. วิจรติ โข ตฺวํ พาหิย อรหา, นปิ อรหตฺตมคฺคํ ๑- สมาปนฺโน, สาปิ เต ปฏิปทา นตฺถิ, ยาย ตฺวํ อรหา วา อสฺสอรหตฺตมคฺคํ ๒- วา สมาปนฺโน"ติ. อถสฺส สตฺถุ อุปฺปนฺนภาวํ สาวตฺถิยํ วสนภาวญฺจ อาจิกฺขิตฺวา "สตฺถุ สนฺติกํ คจฺฉาหี"ติ ตํ อุยฺโยเชตฺวา พฺรหฺมโลกเมว อคมาสิ.

ทารุจีริโยปิ มหาพฺรหฺมุนา สํเวชิโต "โมกฺขมคฺคํ คเวสิสฺสามี"ติ วีสติโยชนสตํ มคฺคํ เอกรตฺติวาเสน คนฺตฺวา สตฺถารํ ปิณฺฑาย ปวิฏฺฐํ อนฺตรฆเร สมฺปาปุณิตฺวา สตฺถุ ปาเทสุ นิปติตฺวา "เทเสตุ เม ภนฺเต ภควา ธมฺมํ, เทเสตุ สุคโต ธมฺมนฺ"ติ ยาวตติยํ ยาจิ. สตฺถา "เอตฺตาวตา พาหิยสฺส ญาณํ ปริปากํ คตนฺ"ติ ญตฺวา "ตสฺมาติห เต พาหิย เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ทิฏฺเฐ ทิฏฺฐมตฺตํ ภวิสฺสตี"ติ ๓- อิมินา โอวาเทน โอวทิ. โสปิ เทสนาปริโยสาเน อนฺตรวีถิยํ ฐิโตว เทสนานุสาเรน ญาณํ เปเสตฺวา สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปาปุณิ.

โส อตฺตโน กิจฺจมตฺถกํ ปตฺวา ๔- ภควนฺตํ ปพฺพชฺชํ ยาจิตฺวา อปริปุณฺณปตฺตจีวรตาย ปตฺตจีวรํ ปริเยสนฺโต สงฺการฏฺฐานโต โจฬกฺขณฺฑานิ ๕- สงฺกฑฺฒติ. อถ นํ ปุพฺเพ เวริโก อมนุสฺโส เอกิสฺสา ตรุณวจฺฉาย คาวิยา สรีเร อธิมุจฺจิตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาเปสิ. สตฺถา สาวตฺถิโต นิกฺขมนฺโต อนฺตรวีถิยํ พาหิยํ สงฺการฏฺฐาเน ปติตํ ทิสฺวา "คณฺหถ ภิกฺขเว พาหิยสฺส ๖- สรีรนฺ"ติ นีหราเปตฺวา สรีรกิจฺจํ กาเรตฺวา จาตุมฺมหาปเถ เจติยํ ๗- การาเปสิ. ตโต สํฆมชฺเฌ กถา อุทปาทิ "ตถาคโต ภิกฺขุสํเฆน พาหิยสฺส สรีรชฺฌาปนกิจฺจํ กาเรสิ, ธาตุโย คเหตฺวา เจติยํ กาเรสิ, กตรมคฺโค นุ โข เตน สจฺฉิกโต, สามเณโร นุ โข โส, ภิกฺขุ นุ โข"ติ จิตฺตํ อุปฺปาทยึสุ. สตฺถา ตํ อตฺถุปฺปตฺตึ กตฺวา "ปณฺฑิโต ภิกฺขเว พาหิโย"ติ อุปริ ธมฺมเทสนํ วฑฺเฒตฺวา ตสฺส ปรินิพฺพุตภาวํ ปกาเสสิ. สา ปุน สํฆมชฺเฌ กถา อุทปาทิ "น จ สตฺถารา พาหิยสฺส พหุ ธมฺโม เทสิโต, อรหตฺตํ ปตฺโตติ