โส อปรภาเค โพธิสตฺโต มหาภินิกฺขมนํ นิกฺขมิตฺวา อนุกฺกเมน สพฺพญฺญุตํ ปตฺวา ปวตฺติตปวรธมฺมจกฺโก โลกานุคฺคหํ กโรนฺโต ราชคหํ อุปนิสฺสาย วิหรติ. ตสฺมึ สมเย สุทฺโธทนมหาราชา "สิทฺธตฺถกุมาโร อภิสมฺโพธึ ปตฺวา ราชคหํ อุปนิสฺสาย เวฬุวเน วิหรตี"ติ สุตฺวา ปุริสสหสฺสปริวารํ เอกํ อมจฺจํ "ปุตฺตํ เม อิธ อาเนหี"ติ เปเสสิ. โส สฏฺฐิโยชนมคฺคํ คนฺตฺวา ทสพลสฺส จตุปริสมชฺเฌ

@๓ ฉ.ม.,อิ. กณฺฑโก ๔ ฉ.ม.,อิ. สหชาตา ๕ สี.,อิ. กุมารกีฬิกํ นิสีทิตฺวา ธมฺมเทสนเวลาย วิหารํ ปาวิสิ. โส "ติฏฺฐตุ ตาว รญฺญา ปหิตสาสนนฺ"ติ ปริสปริยนฺเต ฐิโต สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ยถาฐิโตว สทฺธึ ปุริสสหสฺเสหิ ๑- อรหตฺตํ ปาปุณิ. อถ เนสํ สตฺถา "เอถ ภิกฺขโว"ติ หตฺถํ ปสาเรสิ, สพฺเพ ตํขณญฺเญว อิทฺธิมยปตฺตจีวรธรา วสฺสสติกตฺเถรา วิย อเหสุํ. อรหตฺตํ ปตฺตกาลโต ปฏฺฐาย ปน อริยา นาม มชฺฌตฺตาว โหนฺตีติ รญฺญา ปหิตสาสนํ ทสพลสฺส น กเถสิ. ราชา "เนว ตโต ๒- อาคจฺฉติ, น สาสนํ สุยฺยตี"ติ "เอหิ ตาต ตฺวํ คจฺฉา"ติ เตเนว นิยาเมน อญฺญํ อมจฺจํ เปเสสิ. โสปิ คนฺตฺวา ปุริมนเยเนว สทฺธึ ปริสาย อรหตฺตํ ปตฺวา ตุณฺหี อโหสิ. เอวํ นวหิ อมจฺเจหิ สทฺธึ นว ปุริสสหสฺสานิ เปเสสิ. สพฺเพ อตฺตโน กิจฺจํ นิฏฺฐาเปตฺวา ตุณฺหี อเหสุํ.

อถ ราชา จินฺเตสิ "เอตฺตกา นาม ๓- มยิ สิเนหาภาเวน ทสพลสฺส อิธาคมนตฺถาย น กิญฺจิ กถยึสุ, อญฺโญ ๔- คนฺตฺวาปิ ทสพลํ อาเนตุํ น สกฺขิสฺสติ. ๕- มยฺหํ โข ปน ปุตฺโต อุทายี ทสพเลน สทฺธึ เอกวสฺโส ๖- สหปํสุกีฬิโก, มยิ จสฺส สิเนโห อตฺถี"ติ กาฬุทายึ ปกฺโกสาเปตฺวา "ตาต ปุริสสหสฺสปริวาโร คนฺตฺวา ทสพลํ อาเนหี"ติ อาห. ปฐมํ คตา ปุริสา วิย ปพฺพชิตุํ ลภนฺโต อาเนสฺสามิ เทวาติ. ยงฺกิญฺจิ กตฺวา มม ปุตฺตํ ทสฺเสหีติ. "สาธุ เทวา"ติ รญฺโญ สาสนํ อาทาย ราชคหํ คนฺตฺวา สตฺถุ ธมฺมเทสนเวลาเยว ๗- ปริสปริยนฺเต ฐิโต ธมฺมํ สุตฺวา สปริวาโร อรหตฺตผลํ ปตฺวา เอหิภิกฺขุภาเว ปติฏฺฐาสิ. ตโต จินฺเตสิ "น ตาว ทสพลสฺส กุลนครํ คนฺตุํ เอส กาโล, วสนฺตสมเย ๘- ปุปฺผิเตสุ วนสณฺเฑสุ หริตติณสญฺฉนฺนาย ปฐวิยา เอส กาโล ภวิสฺสตี"ติ กาลํ ปฏิมาเนนฺโต ตสฺส กาลสฺส อาคตภาวํ ญตฺวา:-

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๔๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “วรรคที่ ๔”