วิปสฺสิโพธิสตฺโตปิ สพฺพญฺญุตํ ปตฺวา อฏฺฐสฏฺฐิภิกฺขุสตสหสฺสปริวาโร พนฺธุมตีนครํ อุปนิสฺสาย ปิตุมหาราชสฺส สงฺคหํ กโรนฺโต เขเม มิคทาเย วิหรติ. อถายํ ตาปโส ทสพลสฺส โลเก นิพฺพตฺตภาวํ ญตฺวา อาคนฺตฺวา สตฺถุ ธมฺมกถํ สุตฺวา สรเณสุ ปติฏฺฐาสิ, อตฺตโน ปพฺพชฺชํ ปชหิตุํ ๒- นาสกฺขิ, กาเลน กาลํ ปน สตฺถุ อุปฏฺฐานํ อาคจฺฉติ. ๓-

อเถกสฺมึ สมเย ฐเปตฺวา สตฺถารญฺเจว เทฺว อคฺคสาวเก จ หิมวติ ปุปฺผิตานํ วิสรุกฺขานํ วาตสมฺผสฺเสน ภิกฺขูนํ ๔- มตฺถกโรโค นาม อุทปาทิ. ตาปโส สตฺถุ อุปฏฺฐานํ อาคโต ภิกฺขู สีสํ ปารุปิตฺวา นิสินฺเน ๕- ทิสฺวา "กึ ภนฺเต ภิกฺขุสํฆสส อผาสุกนฺ"ติ ปุจฺฉิ. ภิกฺขูนํ วิสปุปฺผโรโค ๖- อาวุโสติ. ตาปโส จินฺเตสิ "อยํ กาโล มยฺหํ ภิกฺขุสํฆสฺส กายเวยฺยาวฏิกกมฺมํ ๗- กตฺวา ปุญฺญํ นิพฺพตฺเตตุนฺ"ติ อตฺตโน อานุภาเวน นานาวิธานิ เภสชฺชานิ สงฺกฑฺฒิตฺวา โยเชตฺวา อทาสิ. สพฺพภิกฺขูนํ โรโค ตํขณญฺเญว วูปสนฺโต.

โส ยาวตายุกํ ฐตฺวา พฺรหฺมโลเก นิพฺพตฺติตฺวา เอกนวุติกปฺเป เทวมนุสฺเสสุ สํสรนฺโต กสฺสปพุทฺธกาเล พาราณสิยํ กุลเคเห นิพฺพตฺโต ฆราวาสํ วสนฺโต "มยฺหํ วสนเคหํ ทุพฺพลํ, ปจฺจนฺตํ คนฺตฺวา ทพฺพสมฺภารํ อาหริตฺวา เคหํ กริสฺสามี"ติ วฑฺฒกีหิ สทฺธึ คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค เอกํ ชิณฺณมหาวิหารํ ทิสฺวา "ติฏฺฐตุ ตาว มยฺหํ เคหกมฺมํ, น ตํ มยา สทฺธึ คมิสฺสติ, ยงฺกิญฺจิ กตฺวา ปน สทฺธึ คมนกมฺมเมว ปุเรตรํ กาตุํ วฏฺฏตี"ติ เตเหว วฑฺฒกีหิ ทพฺพสมฺภารํ คาหาเปตฺวา