วาณิชา อโนชาเทวิยา สนฺติกํ คนฺตฺวา ปณฺณํ ทสฺเสสุํ. สา ตํ วาเจตฺวา "รญฺญา ตุมฺหากํ พหู กหาปณา ๔- ทินฺนา, กึ ตุเมฺหหิ กตํ ตาตา"ติ ปุจฺฉิ. ปิยสาสนํ เทวิ อานีตนฺติ. อเมฺหปิ สกฺกา ตาตา สุณาเปตุนฺติ. สกฺกา เทวิ, อุจฺฉิฏฺฐมุเขหิ ปน วตฺตุํ น สกฺกาติ. สา สุวณฺณภิงฺคาเรน อุทกํ ทาเปสิ. เต มุขํ วิกฺขาเลตฺวา รญฺโญ อาโรจิตนิยาเมเนว อาโรเจสุํ. สาปิ ตํ สุตฺวา อุปฺปนฺนปามุชฺชา เตเนว นเยน เอกสฺมึ ปเท ติกฺขตฺตุํ ปฏิญฺญํ คาหาเปตฺวา ปทคณนาย ๕- ตีณิ ตีณิ ทตฺวา ๖- นวสตสหสฺสานิ อทาสิ. วาณิชา สพฺพานิปิ ทฺวาทส สตสหสฺสานิ ลภึสุ. อถ เต "ราชา กหํ ตาตา"ติ ปุจฺฉิ. ปพฺพชิสฺสามีติ นิกฺขนฺโต เทวีติ. "เตนหิ ตาตา ตุเมฺห คจฺฉถา"ติ อุยฺโยเชตฺวา รญฺญา สทฺธึ คตานํ อมจฺจานํ มาตุคาเม ปกฺโกสาเปตฺวา "ตุเมฺห อตฺตโน สามิกานํ คตฏฺฐานํ ชานาถ อมฺมา"ติ ปุจฺฉิ. น ๗- ชานาม อยฺเย, รญฺญา สทฺธึ อุยฺยานกีฬํ คตาติ. อาม อมฺมา คตา,

@๕ ฉ.ม. คเหตฺวา ปฏิญฺญาคณนาย ๖ ฉ.ม. กตฺวา ๗ ฉ.ม. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ ตตฺถ ปน คนฺตฺวา "พุทฺโธ อุปฺปนฺโน, ธมฺโม อุปฺปนฺโน, สํโฆ อุปฺปนฺโน"ติ สุตฺวา "ทสพลสฺส สนฺติเก ปพฺพชิสฺสามา"ติ คตา, ตุเมฺห กึ กริสฺสถาติ. ตุเมฺห ปน อยฺเย กึ กตฺตุกามาติ. อหํ ปพฺพชิสฺสามิ, น เตหิ วนฺตวมนํ ชิวฺหคฺเค ฐเปยฺยนฺติ. "ยทิ เอวํ, มยํ ปพฺพชิสฺสามา"ติ. สพฺพาปิ รเถ โยชาเปตฺวา ๑- นิกฺขมึสุ.

ราชาปิ อมจฺจสหสฺเสหิ สทฺธึ คงฺคาตีรํ ปาปุณิ, ตสฺมึ จ สมเย คงฺคา ปูรา โหติ. อถ นํ ทิสฺวา "อยํ คงฺคา ปูรา โหติ จณฺฑมจฺฉากิณฺณา, อเมฺหหิ จ สทฺธึ อาคตา ทาสา วา มนุสฺสา วา นตฺถิ, เย เต ๒- นาวํ วา อุลฺลุมฺปํ ๓- วา อมฺหากํ ตตฺถ ทเทยฺยุํ. ๔- เอตสฺส ปน สตฺถุ คุณา นาม เหฏฺฐา อวีจิโต อุปริ ยาว ภวคฺคา ปตฺถฏา. สเจ ปน ๕- สตฺถา สมฺมาสมฺพุทฺโธ, อิเมสํ อสฺสานํ ขุรปิฏฺฐานิ มา เตเมนฺตูติ อุทกปิฏฺเฐน อสฺเส ปกฺขนฺทาเปสุํ. เอกสฺสาปิ ๖- ขุรปิฏฺฐิมตฺตํปิ น เตมิ, ราชมคฺเคน คจฺฉนฺตา วิย ปรตีรํ ปตฺวา ปรโต อญฺญํ มหานทึ ปาปุณึสุ. "ทุติยา กึ นามา"ติ ปุจฺฉิ. นีลวาหา ๗- นาม คมฺภีรโตปิ ปุถุลโตปิ อฑฺฒโยชนมตฺตา เทวาติ. ตตฺถ อญฺญา สจฺจกิริยา นตฺถิ, ตายเอว สจฺจกิริยาย ตํปิ อฑฺฒโยชนวิตฺถารํ นทึ อติกฺกมึสุ. อถ ตติยํ จนฺทภาคํ นาม มหานทึ ปตฺวา ตํปิ ตายเอว สจฺจกิริยาย อติกฺกมึสุ.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๔๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “วรรคที่ ๔”