[๔] จตุตฺเถ อิตฺถีรโสติ อิตฺถิยา จตุสมุฏฺฐานิกํ รสายตนํ. ติปิฏกจูฬนาค- จูฬาภยตฺเถรา ปน "ยฺวายํ อิตฺถิยา กึการปฏิสฺสาวิตาทิวเสน สวนรโส ๒- เจว ปริโภครโส จ, อยํ อิตฺถีรโส"ติ วทนฺติ. กึ เตน, โย ปนายํ อิตฺถิยา โอฏฺฐมํสสมฺมกฺขนเขฬาทิรโส, สามิกสฺส ทินฺนยาคุภตฺตาทีนํ รโสปิ, สพฺโพ โส อิตฺถีรโสเตฺวว เวทิตพฺโพ. อเนเก หิ สตฺตา อตฺตโน มาตุคาเมน ยงฺกิญฺจิ สหตฺถา ทินฺนเมว มธุรนฺติ คเหตฺวา อนพฺยสนํ ปตฺตาติ.

[๕] ปญฺจเม อิตฺถีโผฏฺฐพฺโพติ อิตฺถิยา กายสมฺผสฺโส, อิตฺถีสรีรารูฬฺหานํ วตฺถาลงฺการมาลาทีนมฺปิ ผสฺโส อิตฺถีโผฏฺฐพฺโพเตฺวว เวทิตพฺโพ. สพฺโพ เจส ปุริสสฺส จิตฺตํ ปริยาทิยติ มหาเจติยงฺคเณ คณสชฺฌายํ ภณนฺตสฺส ทหรภิกฺขุโน วิสภาคารมฺมณผสฺโส วิยาติ.

อิติ สตฺถา สตฺตานํ อาสยานุสยวเสน รูปาทีสุ เอเกกํ คเหตฺวา อญฺญํ อีทิสํ น ปสฺสามีติ อาห. ยถา หิ รูปครุกสฺส ปุริสสฺส อิตฺถีรูปํ จิตฺตุปฺปาทํ คเมติ ๓- ปลิพุชฺฌติ มชฺชาเปติ สมฺมชฺชาเปติ ๓- โมเหติ สมฺโมเหติ, ๔- ตถา ๕- เสสา สทฺทาทโย. ยถา จ สทฺทาทิครุกานํ สทฺทาทโย, ตถา ๕- รูปาทีนิ อารมฺมณานิ. เอกจฺจสฺส จ รูปาทีสุ เอกเมวารมฺมณํ จิตฺตํ ปริยาทิยติ, เอกจฺจสฺส เทฺวปิ ตีณิปิ จตฺตาริปิ ปญฺจปิ. อิติ อิเม ปญฺจ สุตฺตนฺตา ปญฺจครุกวเสน กถิตา, น ปญฺจครุกชาตกวเสน. ปญฺจครุกชาตกํ ๖- ปน สกฺขิภาวตฺถาย อาหริตฺวา กเถตพฺพํ. ตตฺร หิ อมนุสฺเสหิ กนฺตารมชฺเฌ กตาย อาปณาทิวิจารณาย ๗- มหาปุริสสฺส ปญฺจสุ สหาเยสุ รูปครุโก รูปารมฺมเณ พชฺฌิตฺวา ๘- อนยพฺยสนํ ปตฺโต, สทฺทาทิครุกา สทฺทารมฺมณาทีสุ. อตีตํ ๙-