โส อปรภาเค วยปฺปตฺโต ฆราวาเส ปติฏฺฐาย อญฺญติตฺถิยานํ อุปฏฺฐาโก หุตฺวา จรติ. อถ สตฺถา ปจฺจูสสมเย โลกํ โวโลเกนฺโต ตสฺส โสตาปตฺติมคฺคเหตุํ ทิสฺวา ภิกฺขาจารเวลาย นิเวสนทฺวารํ อคมาสิ. โส ทสพลํ ทิสฺวา จินฺเตสิ "สมโณ โคตโม มหากุเล เจว ชาโต, โลเก จ อติปญฺญาโต, ๓- เตนสฺส สนฺติกํ อคมนํ นาม น ยุตฺตนฺ"ติ. โส สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา ปาเทสุ วนฺทิตฺวา ปตฺตํ คเหตฺวา ฆรํ ปเวเสตฺวา มหารเห ปลฺลงฺเก นิสีทาเปตฺวา ภิกฺขํ ทตฺวา ภตฺตกิจฺจปริโยสาเน เอกมนฺตํ นิสีทิ. สตฺถา ตสฺส จริยวเสน ธมฺมํ เทเสสิ. เทสนาปริโยสาเน โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ. สตฺถาปิ ตํ ทเมตฺวา วิหารเมว คโต.

ตโต มาโร จินฺเตสิ "อยํ สูรมฺพฏฺโฐ นาม อมฺหากํ สนฺตโก, สตฺถา ปนสฺส อชฺช เคหํ คโต, กึ นุ โข สตฺถุ ธมฺมํ สุตฺวา มคฺคปาตุภาวํ อกริตฺถาติ ยาวสฺส มม วิสยา อติกฺกนฺตภาวํ วา อนติกฺกนฺตภาวํ วา ชานามี"ติ อตฺตโน กามรูปิตาย ทสพลสฺส สริกฺขกํ รูปํ มาเปตฺวา จีวรคหณํปิ ปตฺตคหณํปิ พุทฺธากปฺเปเนว คนฺตฺวา ทฺวตฺตึสลกฺขณธโร หุตฺวา สูรมฺพฏฺฐสฺส เคหทฺวาเร อฏฺฐาสิ. สูรมฺพฏฺโฐปิ "ปุน ทสพโล อาคโต"ติ สุตฺวา "พุทฺธานํ อนิยฺยานิกคมนํ นาม นตฺถิ, เกน นุ โข การเณน อาคโต"ติ เวเคน "ทสพโล"ติ สญฺญาย ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ ฐิโต "ภนฺเต ตุเมฺห อิทาเนว อิมสฺมึ เคเห ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา คตา, กึ นุ โข การณํ ปฏิจฺจ ปุน อาคตตฺถา"ติ อาห. "สูรมฺพฏฺฐ มยา ธมฺมํ กเถนฺเตน เอกํ อนุปธาเรตฺวา กถิตํ อตฺถิ, มยา หิ ปญฺจกฺขนฺธา `สพฺเพว อนิจฺจา ทุกฺขา อนตฺตา'ติ กถิตา, น ปน เต สพฺเพว เอวรูปา. เอกจฺเจ หิ ขนฺธา นิจฺจา ธุวา สสฺสตา อตฺถี"ติ อาห.

ตโต สูรมฺพฏฺโฐ จินฺเตสิ "อยํ กถา อติวิย ภาริยา. พุทฺธานญฺหิ เทฺวกถา นาม นตฺถีติ อุปธาริตฺวา ทสพลสฺส ๑- มาโร นาม ปฏิปกฺโข, อทฺธา อยํ มาโร ภวิสฺสตี"ติ จินฺเตตฺวา "มาโรสิ ตฺวนฺ"ติ อาห. อริยสาวเกน กถิตกถา ตสฺส ผรสุปฺปหาโร วิย อโหสิ, ตสฺมา สกภาเวน สณฺฐาเรตุํ อสกฺโกนฺโต "อาม สูรมฺพฏฺฐ อหํ มาโร"ติ อาห. "ตาทิสานํ มารานํ สตํปิ สหสฺสํปิ อาคนฺตฺวา มม สทฺธํ จาเลตุํ น สกฺโกนฺติ, มหาโคตโม ทสพโล มยฺหํ ธมฺมํ เทเสนฺโต `สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจา'ติ โพเธตฺวา เทเสสิ, มา เม ฆรทฺวาเร ติฏฺฐา"ติ อจฺฉรํ ปหริ. มาโร ตสฺส วจนํ สุตฺวา ปฏิจริตฺวา ๒- กเถตุํ อสกฺโกนฺโต ตตฺเถวนฺตรธายิ. สูรมฺพฏฺโฐปิ สายณฺหสมเย สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา มาเรน กตกิริยํ กเถตฺวา "ภนฺเต เอวํ มาโร มม สทฺธํ จาเลตุํ วายมิตฺถา"ติ อาห. สตฺถา ตเทว การณํ อตฺถุปฺปตฺตึ กตฺวา อิมสฺมึ สาสเน สูรมฺพฏฺฐํ อเวจฺจปฺปสนฺนานํ อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสีติ.