อิโต ปรํ อญฺญํ กถามคฺคํ วิสฺสชฺเชตฺวา วิสาขาย อุปฺปตฺติกถาว กเถตพฺพา. สาวตฺถิยญฺหิ โกสลราชา พิมฺพิสารสฺส สนฺติกํ เปเสสิ "มม อาณาปวตฺติฏฺฐาเน อมิตโภควินฺทนกุลํ นาม นตฺถิ, ๑- ตุมฺหากํ อมิตโภควินฺทนกุลํ นาม อตฺถิ, ๑- อมฺหากํ อมิตโภควินฺทนกุลํ เปเสตู"ติ. ราชา อมจฺเจหิ สทฺธึ มนฺเตสิ. อมจฺจา "มหากุลํ เปเสตุํ น สกฺกา, เอกํ ปน เสฏฺฐิปุตฺตํ เปเสมา"ติ เมณฺฑกเสฏฺฐิโน ปุตฺตํ ธนญฺชยเสฏฺฐึ อายาจยึสุ. ราชา เตสํ วจนํ สุตฺวา ตํ เปเสสิ. อถ นํ โกสลราชา สาวตฺถิโต สตฺตโยชนมตฺถเก สาเกตนคเร เสฏฺฐิฏฺฐานํ ทตฺวา วาเสสิ.

สาวตฺถิยญฺจ มิคารเสฏฺฐิโน ปุตฺโต ปุณฺณวฑฺฒนกุมาโร นาม วยปฺปตฺโต อโหสิ. อถสฺส ปิตา "ปุตฺโต เม วยปฺปตฺโต, ฆราวาเสนสฺส อาพนฺธนสมโย"ติ ญตฺวา "อมฺหากํ สมานชาติเก กุเล ทาริกํ ปริเยสถา"ติ การณาการณกุสเล ปุริเส เปเสสิ. เต สาวตฺถิยํ อตฺตโน รุจิตํ อทิสฺวา สาเกตํ อคมํสุ. ตํทิวสญฺจ วิสาขา อตฺตโน สมานวเยหิ ปญฺจหิ กุมาริกาสเตหิ ปริวาริตา นกฺขตฺตกีฬนตฺถาย เอกํ มหาวาปึ ๒- อคมาสิ. เตปิ ปุริสา อนฺโตนครํ จริตฺวา อตฺตโน รุจิตํ ทาริกํ อทิสฺวา พหินครทฺวาเร อฏฺฐํสุ. ตสฺมึ สมเย เทโว วสฺสิตุํ อารภิ. อถ ตา วิสาขาย สทฺธึ นิกฺขนฺตา ทาริกา เตมนภเยน เวเคน สาลํ ปวิสึสุ. เต ปุริสา ตาสํปิ อนฺตเร ยถารุจิตํ ทาริกํ น ปสฺสึสุ. ตาสํ ปน สพฺพปจฺฉโต วิสาขา เทวํ วสฺสนฺตํปิ อคเณตฺวา อตุริตคมเนน เตมยมานาว สาลํ ปาวิสิ. เต ปุริสา ตํ ทิสฺวา จินฺตยึสุ "รูปวตี ตาว อญฺญาปิ เอตปรมา ๓- ภเวยฺย, รูปํ ปเนตํ เอกจฺจาย การิกํ จกฺกํ ๔- วิย โหติ, กถํ สมุฏฺฐาเปตฺวา กเถนฺตา ชานิสฺสาม มธุรวจนา วา โน วา"ติ. ตโต นํ อาหํสุ "อติวิปริณตวยอิตฺถีวณฺณา วิยสิ ๕- อมฺมา"ติ. กึ ทิสฺวา กเถถ ตาตาติ. อญฺญา ตยา สทฺธึ กีฬนกุมาริโย เตมนภเยน เวเคน อาคนฺตฺวา สาลํ ปวิฏฺฐา, ตฺวํ ปน มหลฺลิกา วิย ปทวารํ อนติกฺกมฺม อาคจฺฉสิ,