กึ ปน สามาวติยา สปริวาราย อคฺคินา ฌายนกมฺมนฺติ. ๑- สา กิร อนุปฺปนฺเน พุทฺเธ เคเหว ปญฺจมาตุคามสเตหิ สทฺธึ คงฺคาย กีฬิตฺวา พหิติตฺเถ ๒- ฐิตา สีเต ชาเต อวิทูรฏฺฐาเน ปจฺเจกพุทฺธสฺส ปณฺณสาลํ ทิสฺวา อนฺโต อโสเธตฺวาว พหิ อคฺคึ ทตฺวา วิสิพฺเพสุํ. ๓- อนฺโตปณฺณสาลาย ปจฺเจกพุทฺโธ นิโรธสมาปตฺตึ สมาปชฺชิตฺวา นิสินฺโน. ตา ชาลาสุ ปจฺฉินฺนาสุ ปจฺเจกพุทฺธํ ทิสฺวา "กึ อเมฺหหิ กตํ, อยํ ปจฺเจกพุทฺโธ รญฺโญ กุลุปโก, อิมํ ทิสฺวา ราชา อมฺหากํ กุชฺฌิสฺสติ, อิทานิ นํ สุชฺฌาปิตํ กาตุํ วฏฺฏตี"ติ อญฺญานิปิ ทารูนิ ปกฺขิปิตฺวา อคฺคึ อทํสุ. ปุน ชาลาย ปจฺฉินฺนาย ปจฺเจกพุทฺโธ สมาปตฺติโต วุฏฺฐาย ตาสํ ปสฺสนฺตีนํเยว จีวรานิ ปปฺโปเฏตฺวา ๔- เวหาสํ อุปฺปติตฺวา คโต. เตน กมฺเมน นิรเย ปจิตฺวา ปกฺกาวเสเสน อิมํ พฺยสนํ ปาปุณึสุ. จตุปริสมชฺเฌ ปน กถา อุทปาทิ "พหุสฺสุตาว ขุชฺชุตฺตรา, มาตุคามตฺตภาเว ฐตฺวา ปญฺจนฺนํ มาตุคามสตานํ ธมฺมํ กเถตฺวา โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐาเปสิ. สามาวตีปิ รญฺโญ ๕- อตฺตโน กุปฺปิตํ ๖- กณฺฑํ เมตฺตาผรเณน ผริตฺวา ปฏิพาหี"ติ. ตสฺสาปิ มหาชโน คุณํ กเถสิ. เอวเมตํ วตฺถุ สมุฏฺฐิตํ. อถ สตฺถา อปรภาเค เชตวเน นิสินฺโน ตเทว การณํ อตฺถุปฺปตฺตึ กตฺวา ขุชฺชุตฺตรํ พหุสฺสุตานํ, สามาวตึ เมตฺตาวิหารีนํ อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสีติ.

อุตฺตรานนฺทมาตาวตฺถุ

[๒๖๒] ปญฺจเม ฌายีนนฺติ ฌานาภิรตานํ อุปาสิกานํ อุตฺตรา นนฺทมาตา อคฺคาติ ทสฺเสติ. สา กิร ปทุมุตฺตรพุทฺธกาเล หํสวติยํ กุลเคเห นิพฺพตฺตา สตฺถุ ธมฺมกถํ สุณนฺตี สตฺถารํ เอกํ อุปาสิกํ ฌานาภิรตานํ อคฺคฏฺฐาเน ฐเปนฺตํ ทิสฺวา อธิการกมฺมํ กตฺวา ตํ ฐานนฺตรํ ปฏฺเฐสิ. สา กปฺปสตสหสฺสํ เทวมนุสฺเสสุ สํสริตฺวา อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท ราชคหนคเร สุมนเสฏฺฐึ นิสฺสาย วสนฺตสฺส ปุณฺณเสฏฺฐิสฺส ๗- นาม ภริยาย กุจฺฉิยํ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ, อุตฺตราติสฺสา นามํ อกํสุ.