เอตฺถ จ คมฺภีรญาณจริยํ ปจฺจเวกฺขโตติ สณฺหสุขุมํ ขนฺธนฺตรํ ๒- อายตนนฺตรํ ธาตนฺตรํ ๒- อินฺทฺริยพลโพชฺฌงฺคนฺตรํ มคฺคนฺตรํ ผลนฺตรญฺจ ปจฺจเวกฺขนฺตสฺสาติ อตฺโถ. อิเมสํ หิ ติณฺณํ ติณฺณํ การณานํ วเสน อกตาภินิเวโส อาทิกมฺมิโก โยคาวจโร สทฺธาธุราทีสุ อภินิเวสํ ปฏฺฐเปตฺวา ภาเวนฺโต อวสาเน วิวชฺเชตฺวา ๓- อรหตฺตํ คณฺหาติ. โส ยาว อรหตฺตมคฺคา อิมานิ อินฺทฺริยานิ ภาเวติ นาม, อรหตฺตผเล ปตฺเต ภาวิตินฺทฺริโย นาม โหตีติ. เอวํ อิมานิปิ ปญฺจินฺทฺริยานิ โลกิยโลกุตฺตราเนว กถิตานีติ.

สทฺธาพลาทีสุ สทฺธาเยว อกมฺปิยฏฺเฐน พลนฺติ สทฺธาพลํ, วิริยพลาทีสุปิ เอเสว นโย. เอตฺถ หิ สทฺธา อสฺสทฺธิเยน ๔- น กมฺปติ, วิริยํ โกสชฺเชน ๕- น กมฺปติ, สติ มุฏฺฐสจฺเจน ๖- น กมฺปติ, สมาธิ อุทฺธจฺเจน ๗- น กมฺปติ, ปญฺญา อวิชฺชาย น กมฺปตีติ สพฺพานิปิ อกมฺปิยฏฺเฐน พลานีติ วุจฺจนฺติ. ภาวนานุโยโค ๘- ปเนตฺถ อินฺทฺริยภาวนาย วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพติ. อิมานิ ปญฺจพลานิ ๙- โลกิยโลกุตฺตราเนว กถิตานีติ.

[๔๑๘] สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวตีติ เอตฺถ อยํ อาทิกมฺมิกานํ กุลปุตฺตานํ วเสน สทฺธึ อตฺถวณฺณนาย ภาวนานโย. ตตฺถ สติสมฺโพชฺฌงฺคนฺติอาทินา นเยน