@อุคฺคหนิมิตฺตสฺสาปิ ๔ ฉ.ม. อิธ ปน ๕ ฉ.ม. ตํ เหส ๖ ฉ.ม. ปริสุทฺธสีเล

@๗ ฉ.ม. ยฺวาสฺส ๘ วิสุทฺธิ. ๑/๑๐๔ กมฺมฏฺฐานคฺคหณนิทฺเทส (สฺยา) ๙ ฉ.ม. อนนฺตํ

@วิญฺญาณนฺติ ๑๐ ฉ.ม. อสุภสญฺญา ๑๑ สี. อสุภารมฺมเณสุ อุปฺปาเทติ, อุปฺปนฺนํ อนุรกฺขตีติ อตฺโถ. ทสนฺนํ ปน อสุภานํ ภาวนานโย สพฺโพ วิสุทฺธิมคฺเค ๑- วิตฺถาริโตเยว. มรณสญฺญํ ภาเวตีติ สมฺมติมรณํ ๒- ขณิกมรณํ สมุจฺเฉทมรณนฺติ ติวิธํปิ มรณํ อารมฺมณํ กตฺวา อุปฺปนฺนํ สญฺญํ ๓- ภาเวติ, อนุปฺปนฺนํ อุปฺปาเทติ, อุปฺปนฺนํ อนุรกฺขตีติ อตฺโถ. เหฏฺฐา วุตฺตลกฺขณา วา มรณสติเยว อิธ มรณสญฺญาติ วุตฺตา, ตํ ภาเวติ อุปฺปาเทติ วฑฺเฒตีติ อตฺโถ. ภาวนานโย ปนสฺสา วิสุทฺธิมคฺเค ๔- วิตฺถาริโตเยว. อาหาเร ปฏิกูลสญฺญํ ภาเวตีติ อสิตปีตาทิเภเท กวฬิงฺการาหาเร ๕- คมนปฏิกูลาทีนิ นว ปฏิกูลานิ ปจฺจเวกฺขนฺตสฺส อุปฺปชฺชนกสญฺญํ ภาเวติ, อุปฺปาเทติ วฑฺเฒตีติ อตฺโถ. ตสฺสาปิ ภาวนานโย วิสุทฺธิมคฺเค วิตฺถาริโตเยว. สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญํ ๖- ภาเวตีติ สพฺพสฺมึปิ เตธาตุเก โลเก อนภิรตสญฺญํ อุกฺกณฺฐิตสญฺญํ ภาเวตีติ อตฺโถ. อนิจฺจสญฺญํ ภาเวตีติ ปญฺจนฺนํ อุปาทานกฺขนฺธานํ อุปฺปาทพฺพยญฺญถตฺตปริคฺคาหิกํ ๗- ปญฺจสุ ขนฺเธสุ อนิจฺจนฺติ อุปฺปชฺชนกสญฺญํ ภาเวติ. อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญํ ภาเวตีติ อนิจฺเจ ขนฺธปญฺจเก ปฏิปีฬนสงฺขาตทุกฺขลกฺขณปริคฺคาหิกํ ๘- ทุกฺขนฺติ อุปฺปชฺชนกสญฺญํ ภาเวตีติ. ทุกฺเข อนตฺตสญฺญํ ภาเวตีติ ปริปีฬนฏฺเฐน ๙- ทุกฺเข ขนฺธปญฺจเก อนุปสฺสนาการสงฺขาตอนตฺตลกฺขณปริคฺคาหิกํ ๑๐- อนตฺตาติ อุปฺปชฺชนกสญฺญํ ภาเวติ. ปหานสญฺญํ ภาเวตีติ ปญฺจวิธํ ปหานํ อารมฺมณํ กตฺวา อุปฺปชฺชนกสญฺญํ ภาเวติ. วิราคสญฺญํ ภาเวตีติ ปญฺจวิธเมว วิราคํ อารมฺมณํ กตฺวา อุปฺปชฺชนกสญฺญํ ภาเวติ. นิโรธสญฺญํ ภาเวตีติ สงฺขารนิโรธํ อารมฺมณํ กตฺวา อุปฺปชฺชนกสญฺญํ ภาเวติ. นิพฺพานํ อารมฺมณํ กตฺวา อุปฺปชฺชนกสญฺญนฺติปิ วทนฺติ. เอตฺถ จ สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา อนิจฺจสญฺญา อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาติ อิมาหิ ตีหิ สญฺญาหิ พลววิปสฺสนา กถิตา, ปุน อนิจฺจสญฺญํ ภาเวตีติอาทิกาหิ ทสหิ สญฺญาหิ วิปสฺสนาสมารมฺโภว กถิโต.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๗๕๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปสาทกรธัมมาทิบาลี”