[๕๗๔] อวิชฺชา ปหียตีติ อฏฺฐสุ ฐาเนสุ วฏฺฏมูลกํ มหาอนฺธการกํ มหาตโม ๔- อญฺญาณํ ปหียติ. วิชฺชา อุปฺปชฺชตีติ อรหตฺตมคฺควิชฺชา อุปฺปชฺชติ. อสฺมิมาโน ปหียตีติ อสฺมีติ นววิโธ มาโน ปหียติ. อนุสยาติ สตฺต อนุสยา. สํโยชนานีติ ทส สํโยชนานิ.

[๕๗๕] ปญฺญาปฺปเภทายาติ ปญฺญาปฺปเภทคมนตฺถํ. อนุปาทาปรินิพฺพานายาติ อปจฺจยปรินิพฺพานสฺส สจฺฉิกิริยตฺถาย.

[๕๗๗] ๕- อเนกธาตุปฏิเวโธ โหตีติ อฏฺฐารสนฺนํ ธาตูนํ ลกฺขณปฏิเวโธ โหติ. นานาธาตุปฏิเวโธ โหตีติ ตาสํเยว อฏฺฐารสนฺนํ ธาตูนํ นานาภาเวน ลกฺขณปฏิเวโธ โหติ. อเนกธาตุปฏิสมฺภิทา โหตีติ อิมินา ธาตุเภทญาณํ ๖- กถิตํ. ธาตุเภทญาณนฺนาม ๗- "อิมา ธาตุโย อุสฺสนฺนา นาม โหนฺตี"ติ ๗- ชานนปญฺญา. ตํ ปเนตํ ธาตุเภทญาณํ น สพฺเพสํ โหติ, พุทฺธานเมว นิปฺปเทสํ โหติ. ตํ สมฺมาสมฺพุทฺเธน สพฺพโส น กถิตํ. กสฺมา? ตสฺมึ กถิเต อตฺโถ นตฺถีติ.

[๕๘๔] ปญฺญาปฏิลาภายาติอาทีนิ โสฬส ปทานิ ปฏิสมฺภิทามคฺเค "สปฺปุริสสํเสโว สทฺธมฺมสฺสวนํ โยนิโส มนสิกาโร ธมฺมานุธมฺมปฏิปตฺติ. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา ปญฺญาปฏิลาภาย สํวตฺตนฺติ ฯเปฯ นิพฺเพธิกปญฺญตาย สํวตฺตนฺตี"ติ เอวํ มาติกํ ฐเปตฺวา วิตฺถาริตาเนว. วุตฺตํ เหตํ:- ๘-

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๗๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปสาทกรธัมมาทิบาลี”