[๙] นวเม โลกํ ปาเลนฺตีติ โลกํ สนฺธาเรนฺติ ฐเปนฺติ รกฺขนฺติ. นยิธ ปญฺญาเยถ มาตาติ อิมสฺมึ โลเก ชนิกา มาตา "อยํ เม มาตา"ติ ครุจิตฺตีการวเสน น ปญฺญาเยถ. อวเสสปเทสุปิ เอเสว นโย. สมฺเภทนฺติ สงฺกรํ มริยาทเภทํ วา. ยถา อเชฬกาติอาทีสุ เอเต หิ สตฺตา "อยํ เม มาตา"ติ "มาตุจฺฉา"ติ

๑๐. วสฺสูปนายิกสุตฺตวณฺณนา

[๑๐] ทสเม ๑- อตฺถุปฺปตฺติยํ วุตฺตํ. กตรอตฺถุปฺปตฺติยํ? มนุสฺสานํ อุชฺฌายเน. ภควตา หิ ปฐมโพธิยํ วีสติ วสฺสานิ วสฺสูปนายิกา อปญฺญตฺตา อโหสิ. ภิกฺขู อนิพทฺธวาสา ๒- คิเมฺหปิ เหมนฺเตปิ ๒- อุตุวสฺเสปิ ยถาสุขํ วิจรึสุ. เต ทิสฺวา มนุสฺสา "กถญฺหิ นาม สมณา สกฺยปุตฺติยา เหมนฺตํปิ คิมฺหํปิ วสฺสํปิ จาริกํ จริสฺสนฺติ หริตานิ ติณานิ สมฺมทฺทนฺตา เอกินฺทฺริยํ ชีวํ วิเหเฐนฺตา พหู ขุทฺทเก ปาเณ สงฺฆาตํ อาปาเทนฺตา. อิเม หิ นาม อญฺญติตฺถิยา ทุรกฺขาตธมฺมา วสฺสาวาสํ อลฺลียิสฺสนฺติ สงฺคาหยิสฺสนฺติ, ๓- อิเม นาม สกุณา รุกฺขคฺเค ๔- กุลาวกานิ กริตฺวา วสฺสาวาสํ อลฺลียิสฺสนฺติ สงฺคาหยิสฺสนฺตี"ติอาทีนิ วตฺวา อุชฺฌายึสุ. ตมตฺถํ ภิกฺขู ภควโต อาโรเจสุํ. ภควา ตํ อตฺถุปฺปตฺตึ กตฺวา อิมํ สุตฺตํ ทสฺเสนฺโต ปฐมํ ตาว "อนุชานามิ ภิกฺขเว วสฺสํ อุปคนฺตุนฺ"ติ ๕- เอตฺตกเมว อาห. อถ ภิกฺขูนํ "กทา นุ โข วสฺสํ อุปคนฺตพฺพนฺ"ติ อุปฺปนฺนํ วิตกฺกํ สุตฺวา "อนุชานามิ ภิกฺขเว วสฺสาเน วสฺสํ อุปคนฺตุนฺ"ติ อาห. อถโข ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ "กติ นุ โข วสฺสูปนายิกา"ติ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ตํ สุตฺวา สกลํปิ อิมํ สุตฺตํ ทสฺเสนฺโต เทฺวมา ภิกฺขเวติอาทิมาห. ตตฺถ วสฺสูปนายิกาติ วสฺสูปคมนา. ๖- ปุริมิกาติ อปรชฺชุคตาย อาสาฬฺหิยา อุปคนฺตพฺพา ปุริมกตฺติกปุณฺณมีปริโยสานา ปฐมา เตมาสี. ปจฺฉิมิกาติ มาสคตาย อาสาฬฺหิยา อุปคนฺตพฺพา ปจฺฉิมกตฺติกปริโยสานา ปจฺฉิมา เตมาสีติ.