[๓๐] นวเม ปฏิคฺคาหาติ ปฏิคฺคหิตา, ๒- ทุสฺสีลํ ปุคฺคลํ เทฺว ฐานานิ ปฏิคฺคณฺหนฺตีติ อตฺโถ.

[๓๑] ทสเม อตฺถวเสติ การณานิ. อรญฺญวนปฏฺฐานีติ อรญฺญานิ จ วนปฏฺฐานิ จ. ตตฺถ กิญฺจาปิ อภิธมฺเม นิปฺปริยาเยน "นิกฺขมิตฺวา พหิอินฺทขีลา, สพฺพเมตํ อรญฺญนฺ"ติ ๓- วุตฺตํ. ตถาปิ ยํ ตํ "ปญฺจธนุสติกํ ปจฺฉิมนฺ"ติ ๔- อารญฺญิกงฺคนิปฺผาทนเสนาสนํ วุตฺตํ, ตเทว อธิปฺเปตนฺติ เวทิตพฺพํ. วนปตฺถนฺติ คามนฺตํ อติกฺกมิตฺวา มนุสฺสานํ อนูปจารฏฺฐานํ, ยตฺถ น กสียติ น วปียติ. ปนฺตานีติ ปริยนฺตานิ อติทูรานิ. ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารนฺติ โลกิยโลกุตฺตรํ ๕- ผาสุวิหารํ. ปจฺฉิมญฺจ ชนตํ อนุกมฺปมาโนติ ปจฺฉิเม มม สาวเก อนุกมฺปนฺโต.

[๓๒] เอกาทสเม วิชฺชาภาคิยาติ วิชฺชาโกฏฺฐาสิกา. สมโถติ จิตฺเตกคฺคตา. วิปสฺสนาติ สงฺขารปริคฺคาหกญาณํ. กิมตฺถมนุโภตีติ ๖- กตมํ อตฺถํ อาราเธติ สมฺปาเทติ ปริปูเรติ. จิตฺตํ ภาวียตีติ มคฺคจิตฺตํ ภาวียติ พฺรูหียติ วฑฺฒียติ. โย ราโค, โส ปหียตีติ โย รชฺชนกวเสน ราโค, โส ปหียติ. ราโค หิ มคฺคจิตฺตสฺส ปจฺจนีโก, มคฺคจิตฺตํ ราคสฺส จ. ราคกฺขเณ มคฺคจิตฺตํ นตฺถิ, มคฺคจิตฺตกฺขเณ ราโค นตฺถิ. ยทา ปน ราโค อุปฺปชฺชติ, ตทา มคฺคจิตฺตสฺส อุปฺปตฺตึ นิวาเรติ, ปทํ ปจฺฉินฺทติ. ยถา ปน มคฺคจิตฺตํ อุปฺปชฺชติ, ตทา ราคํ สมูลกํ อุพฺพฏฺเฏตฺวา สมุคฺฆาเตนฺตเมว อุปฺปชฺชติ. เตน วุตฺตํ "ราโค ปหียตี"ติ.

วิปสฺสนา ภิกฺขเว ภาวิตาติ วิปสฺสนาญาณํ พฺรูหิตํ วฑฺฒิตํ. ปญฺญา ภาวียตีติ