อิติ ปฐเมน องฺเคน สุกฺขวิปสฺสกสฺส ธาตุกมฺมฏฺฐานิกภิกฺขุโน เหฏฺฐิมานิ เทฺว มคฺคผลานิ กถิตานิ, ทุติเยน สมาธิกมฺมิกสฺส ตีณิ มคฺคผลานิ, "โส กามานนฺ"ติ อิมินา โสตาปนฺนสกทาคามีนํ ปญฺจกามคุณิกราคกฺขยาย อุปริอนาคามิ- มคฺควิปสฺสนา, "โส ภวานํเยวา"ติ อิมินา อนาคามิสฺส อุปริอรหตฺตมคฺควิปสฺสนา, "โส ตณฺหกฺขยายา"ติ อิมินา โสตาปนฺนสกทาคามีนํ ปญฺจกามคุณิกตณฺหกฺขยาย อุปริอนาคามิมคฺควิปสฺสนา, "โส โลภกฺขยายา"ติ อิมินา อนาคามิโน ภวโลภกฺขยาย อุปริอรหตฺตมคฺควิปสฺสนา กถิตาติ. เอวํ ฉหิ มุเขหิ วิปสฺสนํ กเถตฺวา เทสนํ ยถานุสนฺธึ ปาเปสิ. เทสนาปริโยสาเน โกฏิสตสหสฺสเทวตา ๑- อรหตฺตํ ปาปุณึสุ, โสตาปนฺนาทีนํ ปริจฺเฉโทว นาโหสิ. ยถา จ อิมสฺมึ สมาคเม, เอวํ มหาสมยสุตฺเต มงฺคลสุตฺเต จูฬราหุโลวาทสุตฺเต จ โกฏิสตสหสฺสเทวตา อรหตฺตํ ปาปุณึสุ, โสตาปนฺนาทีนํ เทวมนุสฺสานํ ปริจฺเฉโท นาโหสิ.

สมจิตฺตา เทวตาติ จิตฺตสฺส สุขุมภาวสมตาย สมจิตฺตา. สพฺพาปิ หิ ตา อตฺตโน อตฺตภาเว สุขุเม จิตฺตสริกฺขเก ๒- กตฺวา มาเปสุํ. เตน สมจิตฺตา นาม ชาตา. อปเรนปิ การเณน สมจิตฺตา:- "เถเรน สมาปตฺติ ตาว กถิตา, สมาปตฺติถาโม ปน น กถิโต, มยํ ทสพลํ ปกฺโกสิตฺวา สมาปตฺติยา ถามํ กถาเปสฺสามา"ติ สพฺพาปิ เอกจิตฺตา อเหสุนฺติ สมจิตฺตา. อปรํปิ การณํ:- "เถเรน เอเกน ปริยาเยน สมาปตฺติปิ สมาปตฺติถาโมปิ กถิโต, โก นุ โข อิมํ สมาคมํ สมฺปตฺโต, โก น สมฺปตฺโต"ติ โอโลกยมานา ตถาคตสฺส อสมฺปตฺตภาวํ ทิสฺวา "มยํ ตถาคตํ ปกฺโกสิตฺวา ปริสํ ปริปุณฺณํ กริสฺสามา"ติ สพฺพา เอกจิตฺตา อเหสุนฺติปิ สมจิตฺตา. อปรํปิ การณํ:- อนาคเต โกจิเทว ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี วา เทโว วา มนุสฺโส วา "อยํ เทสนา สาวกภาสิตา"ติ อคารวํ กเรยฺย, สมฺมาสมฺพุทฺธํ ปกฺโกสิตฺวา อิมํ เทสนํ สพฺพญฺญุภาสิตํ กริสฺสาม. เอวํ อนาคเต