๓. วินยเปยฺยาล
[๒๐๑] เทฺวเม ภิกฺขเว อตฺถวเส ปฏิจฺจาติ ภิกฺขเว เทฺว อตฺเถ นิสฺสาย เทฺว การณานิ สนฺธาย. สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตนฺติ สิกฺขาโกฏฺฐาโส ฐปิโต. สํฆสุฏฺฐุตายาติ สํฆสฺส สุฏฺฐุภาวาย, "สุฏฺฐุ ภนฺเต"ติ วตฺวา สมฺปฏิจฺฉนตฺถายาติ อตฺโถ. สํฆผาสุตายาติ สํฆสฺส ผาสุวิหารตฺถาย. ทุมฺมงฺกูนนฺติ ทุสฺสีลานํ. เปสลานนฺติ ปิยสีลานํ. ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานนฺติ ทิฏฺฐธมฺเม อิมสฺมึเยว อตฺตภาเว วีติกฺกมปจฺจยา ปฏิลทฺธพฺพานํ วธพนฺธนครหาทีนํ ทุกฺขธมฺมสงฺขาตานํ ๑- อาสวานํ. สํวรายาติ ปิทหนตฺถาย. สมฺปรายิกานนฺติ ตถารูปานํเยว อาปายิกทุกฺขสงฺขาตานํ ๒- สมฺปราเย อุปฺปชฺชนกอาสวานํ. ปฏิฆาตายาติ ปฏิเสธนตฺถาย. เวรานนฺติ อกุสลเวรานํปิ ปุคฺคลเวรานํปิ. วชฺชานนฺติ โทสานํ. เตเอว วา ทุกฺขธมฺมา วชฺชนียตฺตา อิธ วชฺชาติ ๓- อธิปฺเปตา. ภยานนฺติ จิตฺตุตฺราสภยานํปิ ภยเหตูนํ เตสํเยว ทุกฺขธมฺมานํปิ. อกุสลานนฺติ อกฺเขมฏฺเฐน ๔- อกุสลสงฺขาตานํ ทุกฺขธมฺมานํ. คิหีนํ อนุกมฺปายาติ คิหีสุ อุชฺฌายนฺเตสุ ปญฺญตฺตสิกฺขาปทํ คิหีนํ อนุกมฺปาย ปญฺญตฺตํ นาม. ปาปิจฺฉานํ ปกฺขุปจฺเฉทายาติ ปาปิจฺฉา ปกฺขํ นิสฺสาย สํฆํ ภินฺเทยฺยุนฺติ เตสํ ปกฺขุปจฺเฉทนตฺถาย. อปฺปสนฺนานํ ปสาทายาติ ปุพฺเพ อปฺปสนฺนานํปิ ปณฺฑิตมนุสฺสานํ สิกฺขาปทปญฺญตฺติสมฺปทํ ทิสฺวา ปสาทุปฺปตฺติอตฺถาย. ปสนฺนานํ ภิยฺโยภาวายาติ ปสนฺนานํ อุปรูปริ ปสาทภาวาย. ๕- สทฺธมฺมฏฺฐิติยาติ สทฺธมฺมสฺส จิรฏฺฐิตตฺถาย. วินยานุคฺคหายาติ ปญฺจวิธสฺสาปิ วินยสฺส อนุคฺคณฺหนตฺถาย.
[๒๐๒-๒๓๐] ปาติโมกฺขํ ปญฺญตฺตนฺติ ภิกฺขุปาติโมกฺขํ ภิกฺขุนีปาติโมกฺขนฺติ ทุวิธํปิ ปาติโมกฺขํ ปญฺญตฺตํ. ปาติโมกฺขุทฺเทสาติ ๖- ภิกฺขูนํ ปญฺจ, ภิกฺขุนีนํ จตฺตาโรติ นว ปาติโมกฺขุทฺเทสา ปญฺญตฺตา. ปาติโมกฺขฏฺฐปนนฺติ อุโปสถฏฺฐปนํ.