@๔ ฉ.ม.,อิ. กริสฺสามิ ๕ ฉ.ม. อนฺตรคงฺคาย ปน มหาวาจกาลอุปาสโก
@๖ ฉ.ม. กจฺฉกติตฺเถน ๗ ม. ปน ๘ ฉ.ม. ทณฺฑํ ๙ ฉ.ม. ปวตฺตึ น ชเนติ วิปากํ นิพฺพตฺเตติ. ยถา หิ มาตา ชเนติเยว, ธาตี ๑- ปน ชคฺคติ, เอวเมว มาตา วิย ปฏิสนฺธินิพฺพตฺตกํ ชนกกมฺมํ, ธาตี วิย ปวตฺเต ปวตฺติกํ ๒- กมฺมํ. อุปตฺถมฺภกํ นาม กุสเลปิ ลพฺภติ อกุสเลปิ. เอกจฺโจ หิ กุสลํ กตฺวา สุคติภเว นิพฺพตฺตติ. ตตฺถ ฐิโต ปุนปฺปุนํ กุสลํ กตฺวา ตํ กมฺมํ อุปตฺถมฺเภตฺวา อเนกานิ วสฺสสตสหสฺสานิ ๓- สุคติภวสฺมึเยว วิจรติ. เอกจฺโจ อกุสลํ กตฺวา ทุคฺคติภเว นิพฺพตฺตติ. โส ตตฺถ ฐิโต ปุนปฺปุนํ อกุสลํ กตฺวา ตํ กมฺมํ อุปตฺถมฺเภตฺวา พหูนิ วสฺสสหสฺสานิ ทุคฺคติภวสฺมึเยว วิจรติ.
อปโร นโย:- ชนกํ นาม กุสลมฺปิ โหติ อกุสลมฺปิ. ตํ ปฏิสนฺธิยมฺปิ ปวตฺเตปิ รูปารูปวิปากกฺขนฺเธ ชเนติ. อุปตฺถมฺภกํ ปน วิปากํ ชเนตุํ น สกฺโกติ, อญฺเญน กมฺเมน ทินฺนาย ปฏิสนฺธิยา ชนิเต วิปาเก อุปฺปชฺชนกํ สุขทุกฺขํ อุปตฺถมฺเภติ, อทฺธานํ ปวตฺเตติ. อุปปีฬกํ นาม อญฺเญน กมฺเมน ทินฺนาย ปฏิสนฺธิยา ชนิเต วิปาเก อุปฺปชฺชนกํ สุขทุกฺขํ ปีเฬติ พาธติ, อทฺธานํ ปวตฺเตตุํ น เทติ. ตตฺรายํ นโย:- กุสลกมฺเม วิปจฺจมาเน อกุสลกมฺมํ อุปปีฬกํ หุตฺวา ตสฺส วิปจฺจิตุํ น เทติ, อกุสลกมฺเมปิ วิปจฺจมาเน กุสลกมฺมํ อุปปีฬกํ หุตฺวา ตสฺส วิปจฺจิตุํ น เทติ. ยถา วฑฺฒมานกํ รุกฺขํ วา คจฺฉํ วา ลตํ วา โกจิเทว ทณฺเฑน วา สตฺเถน วา ภินฺเทยฺย วา ฉินฺเทยฺย วา, อถโข ๔- รุกฺโข วา คจฺโฉ วา ลตา วา วฑฺฒิตุํ น สกฺกุเณยฺย, เอวเมว กุสลํ วิปจฺจมานํ อกุสเลน อุปปีฬิตํ อกุสลํ วา ปน วิปจฺจมานํ กุสเลน อุปปีฬิตํ วิปจฺจิตุํ น สกฺโกติ. ตตฺถ สุนกฺขตฺตสฺส ๕- อกุสลกมฺมํ กุสลํ อุปปีเฬสิ, โจรฆาตกสฺส กุสลกมฺมํ อกุสลํ อุปปีเฬสิ.
ราชคเห กิร ตาวกาฬโก ๖- ปญฺญาส วสฺสานิ โจรฆาตกมฺมํ อกาสิ. อถ