เอกบุคคลบาลี

13. Ekapuggalavaggavaṇṇanā

[170] Ekapuggalavaggassa paṭhame ekapuggaloti eko puggalo. Ettha ekoti dutiyādipaṭikkhepattho gaṇanaparicchedo. Puggaloti sammatikathā, na paramatthakathā. Buddhassa hi bhagavato duvidhā desanā sammatidesanā paramatthadesanā cāti. Tattha "puggalo satto itthī puriso khattiyo brāhmaṇo devo māro"ti evarūpā sammatidesanā, "aniccaṃ dukkhaṃ anattā khandhadhātuāyatanasatipaṭṭhānā"ti evarūpā paramatthadesanā. Tattha bhagavā ye sammativasena desanaṃ sutvā atthaṃ paṭivijjhitvā mohaṃ pahāya visesamadhigantuṃ samatthā, tesaṃ sammatidesanaṃ deseti. Ye pana paramatthavasena desanaṃ sutvā atthaṃ paṭivijjhitvā mohaṃ pahāya visesamadhigantuṃ samatthā, tesaṃ paramatthadesanaṃ deseti.

Tatrāyaṃ upamā:- yathā hi desabhāsāya kusalo tiṇṇaṃ vedānaṃ atthasaṃvaṇṇako ācariyo ye damiḷabhāsāya vutte atthaṃ jānanti, tesaṃ damiḷabhāsāya ācikkhati. Ye andhabhāsādīsu aññatarāya bhāsāya, tesaṃ tesaṃ tāya tāya bhāsāya. Evaṃ te māṇavakā chekaṃ byattaṃ ācariyamāgamma khippameva sippaṃ uggaṇhanti. Tattha ācariyo viya buddho bhagavā, tayo vedā viya kathetabbabhāve ṭhitāni tīṇi piṭakāni, desabhāsāya kosallamiva sammatiparamatthakosallaṃ, nānādesabhāsāya māṇavakā viya sammatiparamatthavasena paṭivijjhanasamatthaveneyyasattā, ācariyassa damiḷabhāsādiācikkhanaṃ viya bhagavato sammatiparamatthavasena desanāti veditabbā. Āha cettha:-

"duve saccāni akkhāsi sambuddho vadataṃ varo

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๑๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกบุคคลบาลี”