15. Pañcamavagga

mahāpajāpatigotamītherīvatthu

[235] Theripāliyaṃ paṭhame yadidaṃ mahāpajāpatigotamīti mahāpajāpatī gotamī therī rattaññūnaṃ aggāti dasseti.

Tassā pañhākamme ayamanupubbikathā:- ayaṃ kira padumuttarabuddhakāle haṃsavatiyaṃ kulagehe paṭisandhiṃ gaṇhitvā aparena samayena satthu dhammadesanaṃ suṇantī satthāraṃ ekaṃ bhikkhuniṃ rattaññūnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ paṭṭhesi. Sā yāvajīvaṃ dānaṃ datvā sīlaṃ rakkhitvā tato cutā devaloke nibbattitvā puna ekasmiṃ buddhantare devalokato cavitvā bārāṇasiyaṃ pañcannaṃ dāsisatānaṃ jeṭṭhakadāsī hutvā nibbatti. Atha vassūpanāyikasamaye pañcasatapaccekabuddhā nandamūlakapabbhārato isipatane otaritvā nagare piṇḍāya caritvā isipatanameva gantvā "vassūpanāyikakuṭiyā atthāya hatthakammaṃ yācissāmā"ti cintesuṃ. Kasmā? vassakāle upagacchantena hi nālakapaṭipadaṃ paṭipannenapi pañcachadanānaṃ aññatarena chadaneneva channe nibaddhasenāsane upagantabbaṃ. Vuttañhetaṃ "na bhikkhave asenāsanikena vassaṃ upagantabbaṃ, yo upagaccheyya, āpatti dukkaṭassā"ti. Tasmā vassakāle upakkaṭṭhe sace senāsanaṃ labhati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce labhati, hatthakammaṃ pariyesitvāpi kātabbaṃ. Hatthakammaṃ alabhantena sāmaṃpi kātabbaṃ, na tveva asenāsanikena vassaṃ upagantabbaṃ. Ayamanudhammatā. Tasmā te paccekabuddhā "hatthakammaṃ yācissāmā"ti cīvaraṃ pārupitvā sāyaṇhasamaye nagaraṃ pavisitvā seṭṭhissa gharadvāre aṭṭhaṃsu. Jeṭṭhakadāsī kuṭaṃ gahetvā udakatitthaṃ gacchantī paccekabuddhe nagaraṃ pavisante addasa. Seṭṭhī tesaṃ āgatakāraṇaṃ sutvā "amhākaṃ okāso natthi, gacchantū"ti āha.