[171] Dutiye pātubhāvoti uppatti nipphatti. Dullabho lokasminti imasmiṃ sattaloke dullabho paramadullabho. Kasmā dullabhoti? ekavāraṃ dānapāramiṃ pūretvā buddhena bhavituṃ na sakkā, dve vāre dasa vāre vīsati vāre paññāsa vāre vārasataṃ vārasahassaṃ vārasatasahassaṃ vārakoṭisatasahassaṃ dānapāramiṃ pūretvā buddhena

Tathā ekadivasaṃ dve divase dasa divase vīsati divase paññāsa divase divasasataṃ divasasahassaṃ divasasatasahassaṃ divasakoṭisatasahassaṃ. Ekamāsaṃ dve māse .pe. Māsakoṭisatasahassaṃ. Ekasaṃvaccharaṃ dve saṃvacchare .pe. Saṃvaccharakoṭisatasahassaṃ. Ekakappaṃ dve kappe .pe. Kappakoṭisatasahassaṃ. Kappānaṃ ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ dve asaṅkhyeyyāni tīṇi asaṅkhyeyyāni dānapāramiṃ pūretvā buddhena bhavituṃ na sakkā. Sīlapāramīnekkhammapāramī .pe. Upekkhāpāramīsupi eseva nayo. Pacchimakoṭiyā pana kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni dasa pāramiyo pūretvā buddhena bhavituṃ sakkāti iminā kāraṇena dullabho hoti.

[172] Tatiye acchariyamanussoti acchariyo manusso. Acchariyoti andhassa pabbatārohanaṃ viya niccaṃ na hotīti attho. Ayaṃ tāva saddanayo. Ayaṃ pana aṭṭhakathānayo:- accharāyoggoti acchariyo, accharaṃ paharitvā passitabboti attho. Apica "tathāgatassa bhikkhave arahato sammāsambuddhassa pātubhāvā cattāro acchariyā abbhutadhammā pātubhavantī"ti evamādīhi anekehi acchariyabbhutadhammehi samannāgatattāpi acchariyamanusso. Āciṇṇamanussotipi acchariyamanusso.

Abhinīhārassa hi sampādake aṭṭhadhamme samodhānetvā ekabuddhassa sammukhe mahābodhimaṇḍe mānasaṃ bandhitvā nisajjanaṃ nāma na aññassa kassaci āciṇṇaṃ, sabbaññubodhisattasseva āciṇṇaṃ. Tathā buddhānaṃ santike byākaraṇaṃ labhitvā anivattakena hutvā viriyādhiṭṭhānaṃ adhiṭṭhāya buddhakārakadhammānaṃ pūraṇaṃpi na aññassa kassaci āciṇṇaṃ, sabbaññubodhisattasseva āciṇṇaṃ. Tathā pāramiyo gabbhaṃ gaṇhāpetvā vessantarattabhāvasadise attabhāve ṭhatvā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitānaṃ hatthīnaṃ satta satāni assānaṃ satta satānīti evaṃ sattasatakaṃ mahādānaṃ datvā jālikumārasadisaṃ puttaṃ kaṇhājināsadisaṃ dhītaraṃ maddīdevisadisaṃ bhariyañca dānamukhe