So kulaputto yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto vipassibuddhakāle bandhumatīnagarato avidūre ekasmiṃ gāmake paṭisandhiṃ gaṇhi. Tasmiṃ samaye bandhumatīnagaravāsino raññā saddhiṃ sākacchitvā sākacchitvā dasabalassa dānaṃ denti. Te ekadivasaṃ sabbeva ekato hutvā dānaṃ datvā "kiṃ nu kho amhākaṃ dānamukhe natthī"ti madhuñca guḷadadhiñca na addasaṃsu. Te "ito cito āharissāmā"ti janapadato nagaraṃ pavisanamagge purisaṃ ṭhapesuṃ. Tadā esa kulaputto attano gāmato guḷadadhivārakaṃ gahetvā "kiñcideva āharissāmī"ti nagaraṃ gacchanto mukhaṃ dhovitvā "dhotahatthapādo pavisissāmī"ti phāsukaṭṭhānaṃ olokento naṅgalasīsamattaṃ nimmakkhikaṃ daṇḍakamadhuṃ disvā "puññena me idaṃ uppannan"ti gahetvā nagaraṃ pavisati. Nāgarehi ṭhapitapuriso taṃ disvā "bho purisa kassaci madhuṃ āharasī"ti pucchi. Na kassaci sāmi, vikkiṇituṃ pana me idaṃ ānītanti. Tenahi bho imaṃ kahāpaṇaṃ gahetvā etaṃ madhuñca guḷadadhiñca dehīti.

@5 cha.Ma. kassimaṃ

So cintesi "idaṃ na bahumūlaṃ, ayañca ekappahāreneva bahuṃ deti, vīmaṃsituṃ vaṭṭatī"ti. Tato naṃ "nāhaṃ ekakahāpaṇena demī"ti āha. Yadi evaṃ dve gahetvā dehīti. Dvīhipi na demīti. Etenupāyeneva vaḍḍhantaṃ sahassaṃ pāpuṇi. So cintesi "ativañcituṃ na vaṭṭati, hotu tāva, imassa kattabbakiccaṃ pucchissāmī"ti. Atha naṃ āha "idaṃ na bahuagghanakaṃ tvañca bahuṃ desi, kena kammena idaṃ gaṇhāsī"ti. Idha bho nagaravāsino raññā saddhiṃ paṭivirujjhitvā vipassidasabalassa dānaṃ dentā idaṃ dvayaṃ dānamukhe apassantā pariyesanti. Sace idaṃ na labhissanti, nāgarānaṃ parājayo bhavissati. Tasmā sahassaṃ datvā gaṇhāmīti. Kiṃ panetaṃ nāgarānameva vaṭṭati, aññesaṃ dātuṃ vaṭṭatīti. Yassa kassaci dātuṃ ānītametanti. Atthi pana kenaci nāgarānaṃ dāne ekadivasaṃ sahassaṃ dinnanti. Natthi sammāti. Imesampana dvinnaṃ sahassagghanakabhāvaṃ jānāsīti. Āma jānāmīti. Tenahi gaccha, nāgarānaṃ ācikkha "eko puriso imāni dve mūlena na deti, sahattheneva dātukāmo, tumhe imesaṃ dvinnaṃ kāraṇā nibbattakā hothā"ti. Tvaṃ pana me imasmiṃ dānamukhe jeṭṭhakabhāvassa kāyasakkhī hohīti.

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๓๖๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “วรรคที่ ๒”