@7 cha.Ma. gāhāpemīti 8 cha.Ma. kūṭamāsakūṭakahāpaṇādīhi vāpi 9 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati

Tattha visakaṇṭakavāṇijassa "visakaṇṭakaṃ gaṇhathā"ti ugghosanaṃ viya bhagavato buddhānussatikammaṭṭhānakathanaṃ, visakaṇṭake vaṇṇaṃ kathetvā tassa gahaṇatthāya mahājanassa ussāhakaraṇaṃ viya imehi sattahi padehi buddhānussatikammaṭṭhānassa vaṇṇabhaṇanena tattha mahājanassa ussāhakaraṇaṃ.

Katamo ekadhammoti kathetukamyatāpucchā. Buddhānussatīti buddhaṃ ārabbha uppannā anussati, buddhaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Taṃ panetaṃ buddhānussatikammaṭṭhānaṃ duvidhaṃ hoti cittasampahaṃsanatthañceva vipassanatthañca. Kathaṃ? yadā hi asubhārammaṇe asubhasaññaṃ bhāventassa bhikkhuno cittuppādo upahaññati ukkaṇṭhati nirassādo hoti vīthiṃ na paṭipajjati, kuṭagoṇo viya ito cito ca dhāvati. Tasmiṃ khaṇe esa mūlakammaṭṭhānaṃ pahāya "itipi so bhagavā"tiādinā nayena tathāgatassa lokiyalokuttaraguṇe anussarati. Tasseva buddhaṃ anussarantassa cittuppādo pasīdati, vinīvaraṇako hoti. So taṃ cittaṃ evaṃ dametvā puna mūlakammaṭṭhānaṃyeva manasikaroti. Kathaṃ? yathā nāma balavā puriso kūṭāgārakaṇṇikatthāya mahārukkhaṃ chindanto sākhapalāsacchedanamatteneva pharasudhārāya vipannāya mahārukkhaṃ chindituṃ asakkontopi dhuranikkhepaṃ akatvāva kammārasālaṃ gantvā tikhiṇaṃ pharasuṃ kārāpetvā puna taṃ chindeyya. Evaṃ sampadamidaṃ veditabbaṃ. Evaṃ buddhānussativasena cittaṃ paridametvā puna mūlakammaṭṭhānaṃ manasikaronto asubhārammaṇaṃ paṭhamajjhānaṃ nibbattetvā jhānaṅgāni sammasitvā ariyabhūmiṃ okkamati. Evaṃ tāva cittasampahaṃsanatthaṃ hoti.

Yadā panesa buddhānussatiṃ anussaritvā "ko ayaṃ itipi so bhagavātiādinā nayena anussari, itthī nu kho puriso nu kho devamanussamārabrahmānaṃ aññataro nu kho"ti pariggaṇhanto "na aññopi, satisampayuttaṃ pana cittameva anussarī"ti

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๖๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “วรรคที่ ๑”